Cmentarz Rakowicki

Cmentarz Rakowicki w Krakowie, przy ul. Rakowickiej 26, to najstarsza nekropolia miejska Krakowa i jedno z najważniejszych miejsc pamięci w Polsce. Na ponad 42 hektarach, wśród starych drzew i alei, spoczywają artyści, uczeni, politycy, powstańcy i żołnierze, a także rodzice i brat Jana Pawła II. Spacer po cmentarzu to lekcja historii miasta i zarazem przegląd polskiej rzeźby nagrobnej z ponad dwustu lat.

Historia cmentarza

Cmentarz założono w latach 1801–1802 na terenie podmiejskiego folwarku, gdy władze zakazały chowania zmarłych przy kościołach w centrum miasta. Pierwszy pogrzeb odbył się w styczniu 1803 roku – pochowano 18-letnią Apolonię Bursikową; jej tablicę odtworzono w 2003 roku. Nekropolię wielokrotnie powiększano, a w 1839 roku Karol Kremer zaprojektował jej parkowy układ. W centralnym punkcie stoi klasycystyczna Kaplica Zmartwychwstania Pańskiego z lat 1861–1862, ufundowana przez Annę i Ludwika Helclów. Od 1976 roku cmentarz jest wpisany do rejestru zabytków (nr A-584). Dziś liczy około 75 tysięcy grobów i nadal jest czynny.

Kogo tu znajdziesz – najważniejsze groby

• Jan Matejko – malarz historyczny, autor „Bitwy pod Grunwaldem”.
• Wisława Szymborska – noblistka, pochowana w rodzinnym grobie.
• Helena Modrzejewska – wybitna aktorka, gwiazda także scen amerykańskich.
• Ewa Demarczyk, Lucjan Rydel, Ignacy Daszyński, Jerzy Stuhr.
• Grób rodziny Wojtyłów – spoczywają tu Karol i Emilia Wojtyłowie oraz Edmund Wojtyła, rodzice i brat papieża. To jeden z najczęściej odwiedzanych grobów.

Warto przejść Aleją Zasłużonych i zajrzeć do kwater powstańczych (m.in. z powstań XIX wieku) oraz legionowych. Wydzielona w 1920 roku część wojskowa to cmentarz wojenny nr 388. Uwagę przyciągają rzeźby nagrobne, m.in. „Anioł Zemsty” Konstantego Laszczki, oraz prace Karola Hukana i Bronisława Chromego.

Jak zwiedzać

Na spokojny spacer z odnalezieniem kilku najważniejszych grobów zarezerwuj 1,5–2 godziny. Cmentarz jest duży, a kwatery oznaczono literami i numerami, więc przed wizytą skorzystaj z wyszukiwarki i lokalizatora grobów na stronie Zarządu Cmentarzy Komunalnych – oszczędzisz sporo czasu. Najpiękniej jest jesienią, gdy liście przebarwiają się, oraz wieczorem 1 i 2 listopada, gdy groby rozświetlają tysiące zniczy (wtedy też jest najtłoczniej).

Cmentarz sprawdzi się dla osób zainteresowanych historią, sztuką i biografiami znanych krakowian; z dziećmi lepiej zaplanować krótszy spacer głównymi alejami. Alejki są w większości utwardzone, ale w starszych kwaterach bywają wąskie i nierówne, co warto wziąć pod uwagę przy wózku.

Pamiętaj, że to czynne miejsce pochówków – zachowaj ciszę, nie wchodź na groby i omijaj trwające ceremonie.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

• Adres: ul. Rakowicka 26, 31-510 Kraków.
• Godziny otwarcia: od kwietnia do września 7:00–20:00, od października do marca 7:00–18:00.
• Wstęp: bezpłatny.
• Kontakt: Zarząd Cmentarzy Komunalnych, tel. 12 619 99 00, sekretariat@zck-krakow.pl.

Dojazd

Cmentarz leży około 1,5 km na północny wschód od Rynku Głównego i niedaleko dworca Kraków Główny – z dworca dojdziesz pieszo w kilkanaście minut. Wzdłuż ul. Rakowickiej i Lubomirskiego kursują tramwaje i autobusy. Samochodem dojedziesz bez problemu, ale okolice są w strefie płatnego parkowania, a w okresie Wszystkich Świętych wprowadza się zmiany w ruchu – lepiej wybrać komunikację miejską.

W okolicy

W pobliżu, przy ul. Prandoty, znajduje się cmentarz wojskowy, którym zarządza ten sam ZCK. Wracając do centrum, możesz zahaczyć o Galerię Krakowską i dworzec, a stamtąd przejść Plantami na Rynek.