Kościół Mariacki w Krakowie

Co godzinę z wyższej wieży bazyliki trębacz gra hejnał i urywa melodię w pół frazy. Kilkadziesiąt metrów niżej, w prezbiterium, stoi największe dzieło Wita Stwosza – późnogotycki ołtarz o wysokości około 13 metrów, rzeźbiony w latach 1477–1489. Bazylika Mariacka przy Rynku Głównym to dawna fara krakowskich mieszczan i jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Krakowa.

Historia

Według Jana Długosza pierwszy murowany kościół w tym miejscu ufundował biskup Iwo Odrowąż w latach 1221–1222; zniszczyły go najazdy tatarskie. W latach 1290–1300 powstał wczesnogotycki kościół halowy, a w latach 1355–1365, dzięki fundacji bogatego mieszczanina Mikołaja Wierzynka, obecne prezbiterium. Pod koniec XIV wieku mistrz Mikołaj Werner obniżył nawy boczne i wprowadził wielkie okna, zamieniając halę w bazylikę. W 1478 roku cieśla Matias Heringkan nakrył północną wieżę gotyckim hełmem, na którym w 1666 roku umieszczono złoconą koronę o średnicy 2,4 m. Obecny wystrój wnętrza to w dużej mierze efekt neogotyckiej przebudowy z lat 1887–1891, kierowanej przez Tadeusza Stryjeńskiego.

Co zobaczyć

• Ołtarz Wita Stwosza – w szafie ołtarzowej pełnoplastyczne figury tworzą sceny Zaśnięcia i Wniebowzięcia Marii, a w skrzydłach rozgrywają się sceny z życia Maryi i Chrystusa. Od poniedziałku do soboty ołtarz otwiera się o 11:50.
• Kamienny krucyfiks Wita Stwosza w ołtarzu na końcu nawy południowej, wykonany na zlecenie królewskiego mincerza Henryka Slackera.
• Polichromie Jana Matejki – malarz zaprojektował i wykonał nową dekorację ścian, a współpracowali z nim młodzi Stanisław Wyspiański i Józef Mehoffer, autorzy witraży w prezbiterium i nad chórem organowym.
• Kuna przy wejściu od placu Mariackiego – żelazna obręcz, w którą zakuwano skazanych pokutników; zawieszono ją tak, by nie mogli ani się wyprostować, ani uklęknąć.

Wieże i hejnał

Wyższa wieża, Hejnalica, ma ponad 80 metrów i służyła jako strażnica miejska; niższa, 69-metrowa, jest dzwonnicą. Hejnał gra się co godzinę z wysokości 54 metrów, na cztery strony świata. Melodia urywa się nagle – według legendy na pamiątkę trębacza, którego podczas najazdu tatarskiego trafiła strzała. W południe hejnał nadaje też Polskie Radio. Stań na Rynku i porównaj obie wieże – ich nierówna wysokość to znak rozpoznawczy panoramy Krakowa.

Tripto podpowiada

Według strony bazyliki (stan: październik 2026) zwiedzanie turystyczne trwa od poniedziałku do soboty w godz. 11:30–18:00, a w niedziele i święta 14:00–18:00. Cegiełka-wejściówka kosztuje 20 zł, ulgowa 10 zł (uczniowie 7–18 lat, studenci do 26 lat, seniorzy 65+); kupisz ją w punkcie obsługi zwiedzających przy pl. Mariackim 7, który zamyka się 15 minut przed końcem zwiedzania. Turyści wchodzą od strony południowej – główne wejście od Rynku jest przeznaczone dla modlących się. Przyjdź kilka minut przed 11:50, by zobaczyć otwarcie ołtarza, i zarezerwuj na wizytę 45–60 minut. Wejście na Hejnalicę ma osobne zasady i bilety – sprawdź je na stronie bazyliki.