Kościół Św. Barbary w Krakowie

Większość turystów na placu Mariackim patrzy w górę, na wieże bazyliki — i przechodzi obok mniejszego kościoła po drugiej stronie placu. Tymczasem w kościele św. Barbary czeka kamienna Pieta z końca XIV wieku, rzeźbiony Ogrojec z kręgu Wita Stwosza i grób tłumacza Biblii Jakuba Wujka. To także kościół, w którym w każdą niedzielę odprawia się mszę po niemiecku — i ta tradycja ma długą historię.

Historia: kaplica na cmentarzu

Najstarszy dokument pochodzi z 5 września 1338 roku: rada miejska prosiła papieża Benedykta XII o odpusty dla odwiedzających kaplicę cmentarną ufundowaną przez Mikołaja Wierzynka. Plac Mariacki był wtedy cmentarzem parafialnym. W latach 1394–1402 kaplicę powiększono o dwa przęsła, prawdopodobnie dzięki fundacji królowej Jadwigi. W XVI wieku, gdy w kościele Mariackim dominowali niemieckojęzyczni mieszczanie, polskie kazania wygłaszano właśnie u św. Barbary; na przełomie 1536 i 1537 roku król Zygmunt Stary nakazał zamianę — Polacy wrócili do Mariackiego, a Niemcy przenieśli się tutaj.

W 1583 roku kościół przejęli jezuici i tu wygłaszał kazania ks. Piotr Skarga. Po kasacie zakonu w 1773 roku świątynią zarządzała Kongregacja Kupiecka, a od 1796 roku bożogrobcy. Jezuici wrócili w 1874 roku i pozostają tu do dziś.

Co zobaczyć

• Ogrojec — dawna kaplica cmentarna przed wejściem, z rzeźbioną grupą Modlitwy w Ogrojcu przypisywaną Witowi Stwoszowi lub jego warsztatowi i późnogotycką polichromią.
• Pieta — kamienna rzeźba z ostatniej dekady XIV wieku, łączona z kręgiem Mistrza Pięknych Madonn.
• Ołtarz główny z lat 1760–1764 z gotyckim krucyfiksem z około 1420 roku.
• Kaplica Matki Bożej Bolesnej z 1609 roku, z obrazem Matki Boskiej Jurowickiej sprowadzonym z Polesia w 1886 roku i kopułą z 1913 roku.
• Epitafia wmurowane w zewnętrzne ściany, m.in. renesansowe Anny i Jerzego Pipanów.

Wnętrze zbarokizowano w latach 1688–1692, a sygnaturkę na dachu przypisuje się Franciszkowi Placidiemu. Pod kościołem spoczywa ks. Jakub Wujek, autor przekładu Biblii używanego w Polsce przez ponad trzy stulecia.

Ciekawostki

Po 1945 roku niemieckie nabożeństwa w Krakowie ustały na ponad pół wieku. Od 1997 roku w kościele św. Barbary znów odprawia się w niedziele i święta mszę po niemiecku — według strony parafii o 14:30. Organy firmy Rieger pochodzą z 1894 roku i mają 16 głosów, a dwa dzwony odlano w latach 1589 i 1595.

Tripto podpowiada

Kościół stoi przy Małym Rynku 8, a główne wejście przez Ogrojec znajdziesz od strony placu Mariackiego. To czynna świątynia z mszami w dni powszednie o 16:00, 18:00 i 20:00, a w niedziele od rana do wieczora, więc zwiedzaj ją między nabożeństwami i w ciszy. Na Ogrojec i wnętrze wystarczy 20 minut, a wizytę łatwo połączyć z bazyliką Mariacką i spacerem przez Mały Rynek. Latem warto sprawdzić kalendarz koncertów muzyki sakralnej na stronie kościoła.