Kościół NMP Królowej Różańca Świętego w Boronowie

Na kracie bocznej kaplicy wisi krucyfiks, o którym w Boronowie mówi się, że Chrystus powoli przymyka oczy – i zamknie je w dniu końca świata. Kościół NMP Królowej Różańca Świętego w Boronowie to drewniana świątynia z 1611 roku, zbudowana na planie krzyża greckiego – według śląskiego portalu turystycznego to najstarszy drewniany kościół na Śląsku o takim układzie. Stoi kilkanaście kilometrów na wschód od Lublińca i należy do Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.

Historia: fundacja Dzierżanowskich

Według tradycji pierwsza świątynia – raczej leśna kaplica – istniała w Boronowie już w średniowieczu. Obecny kościół ufundował w 1611 roku właściciel wsi, hrabia Andrzej Dzierżanowski herbu Gozdawa; wieżę dobudowano w 1616 roku. Pierwszy dzwon w 1638 roku ufundował syn fundatora, Aleksander Ernest, drugi zawieszono w 1824 roku. W XIX i XX wieku kościół wielokrotnie remontowano. Do lat 70. XX wieku ściany zdobiła bogata polichromia, którą podczas renowacji zamalowano. Na chórze wisi herb rodu Hohenlohe-Ingelfingen, właścicieli Boronowa w XIX i na początku XX wieku.

Architektura

Kościół jest orientowany, zbudowany w konstrukcji zrębowej z drewna sosnowego. Na planie krzyża greckiego mieszczą się nawa, trójbocznie zamknięte prezbiterium i dwie boczne kaplice: św. Anny i Niepokalanego Poczęcia NMP. Od frontu stoi około 20-metrowa wieża-dzwonnica o podstawie kwadratu przechodzącej wyżej w ośmiobok, nakryta namiotowym dachem. Dachy pokrywa gont, a nad nawą wznosi się sygnaturka.

Co zobaczyć we wnętrzu

• Ołtarz główny z początku XVII wieku – w dolnej kondygnacji obraz Matki Bożej Różańcowej, wyżej mniejszy obraz św. Andrzeja, dawnego patrona kościoła; po bokach figury św. Wojciecha i św. Stanisława.
• Cztery ołtarze boczne: św. Anny (XVII w.), Niepokalanego Poczęcia NMP (1659), Czterech św. Janów (XVIII w.) i św. Mikołaja (1751).
• Stalle z XVII wieku po obu stronach prezbiterium.
• 15 feretronów z połowy XVIII wieku, noszonych w procesjach Bractwa Różańcowego – na rewersach płaskorzeźby świętych dominikańskich, którzy najpewniej rozpowszechnili tu kult Matki Bożej Różańcowej.
• Organy z 1853 roku i dwa witraże z 1890 roku ze św. Andrzejem i św. Jadwigą Śląską.

Legendy i zwyczaje

Kaplicę św. Anny oddziela od nawy żelazna krata z krucyfiksem. Oprócz opowieści o przymykanych oczach krąży tu legenda o dziewczynce utopionej w pobliskim stawie, która miała ożyć dzięki modlitwom pod tym krzyżem. Wdzięczni parafianie przenieśli krucyfiks na chór, ale według podania w nocy wrócił na stare miejsce. W Wielką Sobotę w kaplicy urządza się Grób Pański, przy którym wartę trzymają strażacy.

Tripto podpowiada

To czynny kościół parafialny bez stałych godzin zwiedzania – wnętrze najlepiej obejrzeć przed lub po mszy albo po wcześniejszym kontakcie z parafią (ul. Wolności 1, tel. +48 34 353 93 37). Na spokojne obejrzenie kościoła i przykościelnego cmentarza z XVII-wieczną bramą wystarczy 30–45 minut. Wokół świątyni rosną stare drzewa, a najlepsze ujęcie całej bryły z wieżą jest od strony ulicy. Kościół łatwo połączyć z innymi obiektami Szlaku Architektury Drewnianej na ziemi lublinieckiej.