Drewniany kościół Świętej Trójcy w Koszęcinie

Po lewej stronie ołtarza głównego w drewnianym kościele Świętej Trójcy w Koszęcinie stoi pień dębu wysoki na około 2 metry. Według tradycji właśnie przy tym drzewie córka młynarza, Wiktoria, wielokrotnie widziała troje dzieci proszących o budowę świątyni. Dzisiejszy zrębowy kościół z 1724 roku, otoczony sobotami i kryty gontem, stoi na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego i kryje jeden z najstarszych na Śląsku „komiksów”.

Historia: objawienie, burza i nowy kościół

Najstarsze zapiski spisał w 1721 roku ks. Jeziorski, proboszcz z Sadowa, w niemieckojęzycznej „Historii od początku urządzenia pierwszego kościoła Najświętszej Trójcy”. Według nich kościółek wzniesiony około 1568 roku na miejscu jeszcze wcześniejszego zniszczyła w 1720 roku burza. Obecną świątynię zbudowano w 1724 roku i później przedłużono w kierunku zachodnim. Inne podania łączą to miejsce z chrztem legendarnej księżniczki Przesławy przez misjonarzy z Czech oraz z uzdrawiającym źródłem.

Z krzyża uciosanego z legendarnego dębu do 1720 roku co roku zestrugiwano kilkucentymetrową warstwę i robiono z niej tysiące małych krzyżyków, które sprzedawano na odpustach. Zebrane pieniądze szły na remonty kościoła, dopóki w 1721 roku ks. Jeziorski nie zakazał na piśmie dalszego obcinania.

Co zobaczyć

• Soboty – zadaszone obejścia wokół kościoła, kryte gontem jak wszystkie dachy.
• Pień dębu (ok. 2 m wysokości, 35 cm średnicy) z wyżłobioną niszą, po lewej stronie ołtarza głównego.
• Ośmioscenowe malowidło z wierszowanymi podpisami po staropolsku, które opowiada legendę o powstaniu kościoła; przewodnik regionalny datuje je na XVII wiek, a według innych źródeł obraz nosi datę 1564.
• Barokowe ołtarze z pierwszej połowy XVIII wieku, drewnianą ambonę i organy z 1886 roku na chórze wspartym na czterech słupach.
• Loża kolatorska nad zakrystią, z wejściem po schodach od zewnątrz.
• Kapliczka ze źródłem – dawną funkcję przywrócono jej za proboszcza Jana Matli.

Ciekawostka

W kościele było niegdyś około 30 późnogotyckich rzeźb z początku XVI wieku, prawdopodobnie z dawnego ołtarza tryptykowego. Ponad jedną trzecią skradziono, pozostałe zdeponowano w Muzeum Archidiecezjalnym w Katowicach, a w ołtarzach wyeksponowano kopie. W gablocie przy ołtarzu św. Jana Nepomucena wiszą stara uzda i fragment „pazura raka”, które tradycja łączy z budową pierwszego kościółka.

Tripto podpowiada

Kościół stoi przy ul. Świętej Trójcy 3, w otoczeniu czynnego przykościelnego cmentarza. To kościół parafialny, więc wnętrze najłatwiej zobaczyć przy okazji mszy lub po wcześniejszym kontakcie z parafią. Na obejście z zewnątrz wystarczy 15 minut, z wnętrzem około pół godziny. W Koszęcinie warto też zajrzeć do pałacu, siedziby Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”.