Dolina Brzoskwinki

Jeszcze dwadzieścia lat temu skały tej doliny niemal znikały pod krzakami i drzewami. Po latach 50. XX wieku Dolina Brzoskwinki zarosła i przestała przyciągać turystów — dopiero mieszkańcy Chrosnej odsłonili wapienne turnie i wytyczyli ścieżkę „Chrośnianeczka”. Dziś to jeden z największych rejonów skałkowych na Garbie Tenczyńskim, z korytarzem skalnym, punktem widokowym z krzyżem i jaskinią, w której według miejscowych opowieści duch pilnował krów.

Jak wygląda dolina

Dolina ma około 4 km długości i leży między Brzoskwinią, Chrosną i Morawicą, na zachód od Krakowa. Jej dnem płynie potok Brzoskwinka, którego źródło we wsi Brzoskwinia jest pomnikiem przyrody. Górny odcinek ma łagodne stoki i szerokie dno (100–250 m), dolny — koło Chrosnej — to skalisty wąwóz z dnem szerokim na około 50 m i licznymi skałami na obu stromych zboczach. Zbocze wschodnie należy do Brzoskwini w gminie Zabierzów, zachodnie do Chrosnej w gminie Liszki.

Wapienie powstały w późnej jurze na dnie płytkiego morza. Woda z rozpuszczonym dwutlenkiem węgla wyżłobiła w nich kilkanaście jaskiń i schronisk o barwnych nazwach: Jaskinia Leśnych Skrzatów, Studnia Szalonego Chłopa, Schronisko Kuny czy Wielki Okap. Dawne pastwiska na zachodnim zboczu zarosły lasem grądowym z grabem, dębem, brzozą, jesionem i olszą, a na skałach rosną murawy kserotermiczne z chronionymi gatunkami roślin.

Historia: dolina odzyskana

Do lat 50. XX wieku dolinę odwiedzali turyści, grotołazi i wspinacze. Potem zarosła i zniknęła z turystycznych map. W latach 2005–2006 z inicjatywy mieszkańców Chrosnej i Stowarzyszenia „Horyzont” Chrośnieńskie Skały, założonego przez Stefana Rzewuskiego, wycięto część drzew, odsłaniając skały, wytyczono ścieżkę dydaktyczno-widokową, ustawiono ławki, tablice i miejsca biwakowe oraz przygotowano parking.

Ścieżka „Chrośnianeczka” — co zobaczyć

Pętla ma 4,4 km długości i zajmuje 1,5–2 godziny. Po drodze:

• Obchodnia — skała, przy której ścieżka prowadzi długim korytarzem skalnym.
• Wielki Brzeg z żelaznym krzyżem — punkt widokowy około 60 m nad dnem doliny.
• Jaskinia Ducha Gór w mniejszej skale nieco powyżej krzyża. Według opowieści mieszkańców duch gór pilnował tu wypasanego bydła, gdy pastuszkowie zajmowali się zabawą.
• Grzbiet Garbu Tenczyńskiego, na który ścieżka wyprowadza polną drogą. Przy dobrej widoczności widać stąd nawet Tatry.

Wspinaczka

Dolina Brzoskwinki to największe zgrupowanie skał na Garbie Tenczyńskim i jeden z popularniejszych rejonów wspinaczkowych Jury. Skały dzielą się na trzy grupy. Chrośnieńskie Skały (m.in. Lisie Jamy, Obchodnia, Skała Artystów, Mysiura) są własnością gminy. Skały po drugiej stronie doliny (m.in. Diabla Skała, Labirynt, Kazalnica, Kanion) leżą na terenie prywatnym — wspinaczka wymaga każdorazowo zgody właściciela, a dojść do nich można tylko ścieżką. Trzecią grupę tworzą Węzie Skały w zachodniej części doliny.

Tripto podpowiada

• Start: z parkingu przy Chrosnej, skąd zaczyna się pętla.
• Dłuższa trasa: przez dolinę biegnie szlak z Mnikowa przez Dolinę Mnikowską, Wąwóz Półrzeczki i Brzoskwinię do Zabierzowa.
• Warunki: ścieżka ma podejścia i zejścia, po deszczu bywa śliska — przydadzą się buty z dobrą podeszwą. Wózek tu nie przejedzie.
• Zasady: szanuj prywatne tereny i nie wchodź na skały po prywatnej stronie doliny bez zgody właściciela.
• W okolicy: rezerwaty przyrody Dolina Mnikowska i Zimny Dół.