Dolina Kobylańska na Jurze

Dolina Kobylańska to około 4 km wąwozu między wapiennymi turniami, który zaczyna się na skraju wsi Kobylany, około 20 km na północny zachód od Krakowa. W dolnej części drzew jest niewiele, więc skały widać na każdym kroku – dolina przypomina skalny kanion. To jeden z głównych rejonów wspinaczkowych Jury, na którym zaczynało wielu polskich taterników.

Dwie bramy i turnie o dziwnych nazwach

Dolinę, nazywaną rzadziej Karniowską lub Jarem Kobylańskim, zamykają u wylotu dwie skalne bramy. Pierwsza, szeroka na około 30 m, stoi tuż za zabudowaniami Kobylan, między Ponad Gnój Turnią a bezimienną skałką. Wyżej, między Małą Płytą a znacznie wyższym Żabim Koniem, otwiera się właściwa Brama Kobylańska – zwężenie szerokie na około 40 m, z trawiastym rozszerzeniem dna po obu stronach. Wspinacze podzielili skały na kilkanaście grup; wśród nazw znajdziesz Mnicha, Okręt, Płetwę, Wielką Wronią Basztę czy Dwoistą Turnię.

Co zobaczyć po drodze

• Kapliczka Matki Boskiej w grocie – prowadzą do niej schody wykute we wschodnim zboczu w rejonie Bramy Kobylańskiej. Tablica obok głosi: „Rok pamiętny objawienia Matki Boskiej 1914”. Spod kapliczki rozciąga się widok na dolinę.
• Źródło św. Antoniego – tuż przy ścieżce w dolnej części doliny, na trawiastym rozszerzeniu przy Bramie.
• Płetwa – samotna skalna iglica wyrastająca z ziemi tuż za miejscem, gdzie ścieżka przekracza potok.
• Górna, leśna część z wysokimi skałami i turnią, na której szczycie rośnie wykrzywiona przez wiatr sosna.
• Kobylańskie Źródło w górnej części doliny – pomnik przyrody, z którego bierze początek potok Kobylanka.

Przyroda i ciekawostki

Kobylanka miejscami znika – większość wody płynie tu podziemnymi szczelinami i pustkami krasowymi. Na nasłonecznionych skałach rosną murawy kserotermiczne, a wiosną, zanim drzewa wypuszczą liście, dno doliny pokrywają zawilce, kokorycz pełna, fiołki i miodunka. Na zachodnim zboczu górnej części wąwozu rośnie brzoza Szafera – jedyne jej stanowisko na całej Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, a na wschodnich zboczach w 1952 roku odkryto drugie na Jurze stanowisko brzozy ojcowskiej. Według przewodnika Orlich Gniazd w dolinie ćwiczyli wspinaczkę także komandosi z „Czerwonych Beretów”.

Tripto podpowiada

Najwygodniej zacząć w Kobylanach: z pętli Bronowice Małe w Krakowie dojedziesz autobusem 278 (kierunek Krzeszowice) do przystanku Kobylany i dalej ul. Turystyczną; samochodem kieruj się na parking „Dolina Kobylańska” przy ul. Kościuszki. Górną część doliny łatwiej osiągnąć od Będkowic (autobus 210). Przejście całej doliny w jedną stronę to około godziny spokojnego marszu; dnem prowadzi szlak pieszy z Kobylan przez Będkowice do Paczółtowic oraz trasa rowerowa w stronę Doliny Bolechowickiej. Po deszczu ścieżka bywa błotnista i śliska, a pod najbardziej obleganymi skałami w dolnej części doliny trzymaj odstęp od wspinaczy i nie wchodź pod asekurujących. Dolina leży w Parku Krajobrazowym Dolinki Krakowskie, a sąsiednia Dolina Będkowska świetnie nadaje się na przedłużenie wycieczki.