Bazylika św. Anny w Kodniu (Sanktuarium Matki Bożej Kodeńskiej)

Bazylika św. Anny w Kodniu to późnorenesansowa świątynia z barokową fasadą, w której od ponad 300 lat czczony jest obraz Matki Bożej Kodeńskiej, zwanej Królową Podlasia i Matką Jedności. Kościół stoi w rynku miasteczka nad Bugiem i jest jednym z najważniejszych sanktuariów Lubelszczyzny, zwanym Częstochową Podlasia. Jeśli jedziesz szlakiem Renesansu Lubelskiego albo wybierasz się na pielgrzymkę, to obowiązkowy przystanek w Kodniu.

Historia i legenda obrazu

Kościół wzniesiono w latach 1629-1635 w stylu późnego renesansu z fundacji Mikołaja Sapiehy, w miejscu drewnianej świątyni z 1599 roku. Według tradycji sanktuarium Sapieha, ciężko chory, pielgrzymował do Rzymu, wyzdrowiał przed obrazem w prywatnej kaplicy papieża Urbana VIII i postanowił zabrać wizerunek do Kodnia. Papież odmówić miał go podarować, więc Sapieha uzyskał obraz od zakrystiana za pieniądze i uciekł z nim do Kodnia. Dlatego oficjalna strona sanktuarium mówi o obrazie „Ukradziona”.

W 1657 roku Szwedzi złupili kościół, w 1680 roku wybuchł pożar, a świątynię ponownie konsekrowano w 1686 roku. Barokowa fasada pochodzi z 1709 roku. Obraz koronowano koronami papieskimi 15 sierpnia 1723 roku. Godność bazyliki mniejszej kościół ma od 1973 roku. W latach 1875-1917 służył jako cerkiew prawosławna, a od 1927 roku opiekują się nim Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej.

Co zobaczyć

• Obraz Matki Bożej Kodeńskiej o wymiarach 128 x 223 cm, w ołtarzu głównym. Wizerunek jest odsłaniany podczas nabożeństw.
• Wnętrze z owalną kopułą ze stiukami i trzema nawami. Większość wyposażenia jest nowsza, bo dawne rozproszono po 1875 roku.
• Relikwie św. Feliksa na ołtarzu św. Szczepana (czaszka uważana za głowę papieża Feliksa I).
• Kalwarię Kodeńską z kościołem Ducha Świętego na terenie dawnego zamku Sapiehów oraz ruiny zamku nad ujściem Kałamanki do Bugu.
• Dzwonnicę z XVIII wieku i ogrodzenie wokół bazyliki.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

• Wstęp: wolny, to czynne sanktuarium. Zwiedzanie najlepiej planować poza Mszami.
• Msze (1 maja-31 października): pn-sb 7:00, 10:30 (dla pielgrzymów, od 10:00 historia sanktuarium) i 18:00; w niedziele 8:00, 10:30, 12:00 i 17:00, a o 10:00 Msza na Kalwarii.
• Msze (od 1 listopada do 30 kwietnia): pn-sb 7:00 i 18:00; w niedziele 8:00, 10:00, 12:00 i 17:00.
• Obraz: od maja do października pół godziny przed Mszą o 10:30 odsłania się Cudowny Obraz i opowiada historię sanktuarium.
• Grupy: zgłaszaj na furcie klasztornej; można poprosić o ojca przewodnika lub przewodnika świeckiego po kalwarii i ruinach zamku.
• Odpusty: 2 lipca, 14-15 sierpnia (główny), 8 września, 26 lipca.
• Kontakt: ul. Rynek 1, 21-509 Kodeń, tel. +48 83 333 17 71, oblaci@koden.com.pl. Przy sanktuarium działają Dom Pielgrzyma i jadłodajnia.

Zamek Sapiehów i Kalwaria

Początki zamku wiążą się z założeniem miasta w 1511 roku, kiedy Iwan Sapieha otrzymał zgodę na budowę twierdzy w miejscu naturalnie obronnym, przy ujściu Kałamanki do Bugu. Zamek rozbudowali Sapiehowie, a po 1800 roku przestał być ich główną rezydencją i niszczał. W 1918 roku przejęła go parafia, w latach 70. XX wieku na jego miejscu zbudowano taras dla pielgrzymów, a w jego wnętrzu muzeum. Dziś teren zamkowy pełni rolę Kalwarii Kodeńskiej.

Dojazd

Kodeń leży nad Bugiem, w linii prostej około 33 km od Białej Podlaskiej i około 180 km od Warszawy. Najprościej dojechać samochodem; sprawdź oznakowanie parkingów przy rynku i rozkłady autobusów w aktualnych serwisach. Na samo sanktuarium wystarczy około 1,5-2 godzin z Kalwarią.

W okolicy

Zamek Sapiehów i Kalwaria są w tym samym kompleksie, a w regionie leżą kolejne punkty Szlaku Renesansu Lubelskiego oraz zespół Radziwiłłów w Białej Podlaskiej.