Pałac Potockich w Radzyniu Podlaskim

Pałac Potockich w Radzyniu Podlaskim to jedna z najpiękniejszych rokokowych rezydencji w Polsce: dzieło architekta Jakuba Fontany z rzeźbami Jana Chryzostoma Redlera, otoczone parkiem z kanałem i stawami. Po remoncie pałac otwarto dla zwiedzających w marcu 2024 roku. Jeśli planujesz zwiedzanie Radzynia lub trasę przez Podlasie i Lubelszczyznę, to najważniejszy zabytek miasta i dobry cel na kilka godzin.

Historia pałacu

Dzisiejszy pałac zaczął wznosić w 1685 roku Stanisław Antoni Szczuka. Prace trwały do 1709 roku, a założenie miało układ palazzo in fortezza. W 1741 roku wnuczka Szczuki wyszła za Eustachego Potockiego i dobra przeszły w ręce Potockich. W latach 1750-1759 Eustachy przebudował rezydencję w stylu rokoka według projektu Jakuba Fontany, a dekorację rzeźbiarską wykonał Jan Chryzostom Redler. Pałac słynął wtedy z biblioteki, teatru, orkiestry, balów i polowań, a ostatnim kapelmistrzem dworskiej kapeli był Feliks Lipiński, ojciec skrzypka Karola Lipińskiego.

W XIX wieku rezydencja podupadła, w 1834 roku kupił ją Antoni Szlubowski, a w 1920 roku jego potomek przekazał ją Skarbowi Państwa. W 1980 roku rozpoczęto gruntowny remont.

Co zobaczyć

• Dziedziniec honorowy (cour d'honneur) z rzeźbami Redlera. Nad dawną psiarnią w skrzydle zachodnim stoi scena z Akteonem i Dianą, a skrzydło wschodnie wieńczy postać ogiera skaczącego przez ornament.
• Pełnoplastyczne figury skutych niewolników przy wejściu do głównego korpusu i Herkulesy na bramach.
• Wieże przejazdowe w skrzydłach: w Polsce to motyw rzadki.
• Wnętrza: klatkę schodową projektu Michała Dollingera, dwukondygnacyjną Salę Balową z lożą muzyczną, salony w amfiladach wschodniej i zachodniej (m.in. Sala Czterech Pór Dnia i Sala Marynistyczna) oraz Salę Biblioteczną.
• Park z główną aleją i kanałem założony od 1755 roku według planów Fontany, z oranżerią.

Pałac upamiętniono monetami 2 zł i 20 zł z serii „Zamki i pałace w Polsce” (1999).

Ciekawostki z historii i ogrodu

Już w 1522 roku przy mieście działała siedziba starosty, a w latach 1566-1567 ród Mniszchów wzniósł murowany zamek z czterema narożnymi basztami, który prawdopodobnie zniszczono w wojnach połowy XVII wieku. Pałac z czasów Szczuków projektował August Locci. Fasada od strony dziedzińca ma trzy ryzality, a w środkowym, wyższym i pięciobocznym, widnieją herby Brochwicz (Kątskich) i Pilawa (Potockich). Atlanci na schodach to również dzieło Redlera. Ogród zakładał od 1755 roku ogrodnik Marcin Knackfus, a dojazd prowadził groblą i mostem, bo ważnym elementem kompozycji były stawy i fosa. Oranżeria w parku, prawdopodobnie projektu Fontany, miała rzut dwóch krzyżujących się prostokątów.

W salach pałacu stoją stojaki z cyfrowo pokolorowanymi rekonstrukcjami rokokowych supraport Jana Bogumiła Plerscha, bo oryginalne wnętrza się nie zachowały. Pałac oferuje też 60-minutowy seans VR „Podróż w czasie”. Wymaga on rezerwacji, więc sprawdź w systemie, czy w danym terminie jest dostępny i czy jest płatny.

Jak zwiedzać i ile czasu zaplanować

Zwiedzanie wnętrz odbywa się z przewodnikiem i trwa około 90 minut. Na dziedziniec i park możesz wejść samodzielnie, więc razem zaplanuj około 2-3 godziny.

Dla kogo

Pałac polecamy miłośnikom architektury rokokowej, rodzinom z dziećmi (dla młodszych dobre są rzeźby na dziedzińcu) i osobom, które lubią zwiedzać z przewodnikiem. Przed wizytą z wózkiem lub osobą o ograniczonej sprawności zapytaj w punkcie informacji o dostępności. Jeśli lubisz muzykę, zwróć uwagę na lożę muzyczną w Sali Balowej, w której według strony pałacu kształtował się talent Karola Lipińskiego. Po zwiedzaniu wnętrz warto przejść się alejami parku, bo kanał i symetryczny układ dają wyobrażenie o dawnym francuskim ogrodzie.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

• Adres: ul. Zamkowa 1, 21-300 Radzyń Podlaski.
• Zwiedzanie z przewodnikiem (około 90 minut): od poniedziałku do piątku wejścia o 10:00, 12:00, 14:00 i 16:00; w soboty i niedziele o 12:00, 14:00 i 16:00 (stałe godziny od lipca 2026 roku).
• Opłata: dobrowolna cegiełka 20 zł od osoby.
• Rezerwacja: w systemie internetowym rezerwacje.palac-potockich.pl; indywidualnie do 8 osób, grupy powyżej 8 osób.
• Kontakt: punkt informacji w pałacu, tel. +48 83 352 15 60.
• Park i dziedziniec: dostępne dla zwiedzających.

Dojazd

Radzyń Podlaski leży w linii prostej około 60 km na północ od Lublina i około 120 km na wschód od Warszawy. Pałac stoi w centrum miasta przy ulicy Zamkowej. Najprościej dojechać samochodem; parking sprawdź przy ulicach wokół, a połączenia autobusowe w aktualnych serwisach.

W okolicy

W samym Radzyniu warto zobaczyć też kościół św. Trójcy i zabytki miasta, a około 50 km dalej leży zespół Radziwiłłów w Białej Podlaskiej.