Zamek w Łęczycy

Czerwony ceglany czworobok na sztucznym wzniesieniu nad Bzurą to jedna z najważniejszych warowni Kazimierza Wielkiego w centralnej Polsce. Na Zamku Królewskim w Łęczycy Władysław Jagiełło naradzał się przed wojną z Krzyżakami, więziono jeńców spod Grunwaldu i obradowały cztery sejmy. W podziemiach — jak głosi legenda — wciąż mieszka diabeł Boruta, strażnik ukrytego skarbu, a w odbudowanym Domu Nowym działa Muzeum w Łęczycy.

Historia: od Kazimierza do Potopu

Dokładna data budowy nie jest znana. Prace mogły ruszyć niedługo po 1345 roku, gdy ziemia łęczycka należała jeszcze do księcia Władysława Garbatego; po jego śmierci (1352) zamek dokończył Kazimierz Wielki i używał go jako rezydencji. W 1406 roku spalili go Krzyżacy, ale już w 1409 roku przyjechał tu Władysław Jagiełło na naradę przed wielką wojną z zakonem. Po Grunwaldzie, w 1410 roku, w zamku czekali na wykup jeńcy krzyżaccy. Sejmy obradowały tu w latach 1420, 1448, 1454 i 1462, a według przekazów to właśnie w Łęczycy Jagiełło przyjął posła husytów, który ofiarował mu koronę Czech.

W drugiej połowie XV wieku pożar zrujnował budowlę. Odbudował ją dopiero w latach 1563–1565 podskarbi koronny i starosta Jan Lutomirski, wznosząc renesansowy Dom Nowy kosztem niemal 3000 florenów z królewskiego skarbca. W 1655 roku zamek zdobyli Szwedzi gen. Roberta Douglasa, a 7 października 1656 roku odbiły go wojska Jana Kazimierza.

Ruina i odbudowa

Po III rozbiorze Prusacy wbudowali ruinę w nowe fortyfikacje i na fundamentach dawnego domu mieszkalnego postawili ceglany magazyn prochowy, który stoi do dziś. Od 1831 roku burmistrz Łęczycy rozbierał zamek na cegłę; po 1834 roku zawaliły się mury północne, część Domu Nowego i wieża bramna. Rozbiórkę wstrzymano dopiero po interwencji, gdy w 1841 roku zamek formalnie przejęło miasto. Po II wojnie światowej mieścił się tu hufiec harcerski, a od 1964 roku odbudowano Dom Nowy, wieżę bramną i część murów.

Co zobaczyć

• Mury wysokie na 10 m wokół czworoboku o bokach 43–66 m i powierzchni 2600 m².
• Ośmiokątną Wieżę Szlachecką w południowo-zachodnim narożniku i odbudowaną wieżę bramną o wysokości około 18 m.
• Dom Nowy z ekspozycjami Muzeum w Łęczycy.
• Prochownię z końca XVIII wieku na dziedzińcu.

Ciekawostki

Boruta ma w legendach wiele wcieleń — najczęściej szlachcica z czarnymi wąsami w kontuszu zakrywającym ogon, ale też czarnego konia, sowy czy rogatej ryby w Bzurze. Według jednego z podań około 1360 roku wyciągnął z błota karetę Kazimierza Wielkiego i w nagrodę dostał zamek. W 1769 roku Łęczycę i zamek zdobył w walce z konfederatami barskimi rosyjski generał Iwan Drewicz.

Tripto podpowiada

Na dziedziniec, mury i ekspozycje zarezerwuj około godziny. Zamek leży w centrum Łęczycy, między Łodzią a Kutnem, kilka minut pieszo od rynku. Aktualne godziny otwarcia i ceny biletów sprawdź przed przyjazdem bezpośrednio w Muzeum w Łęczycy. Wizytę dobrze połączyć z romańską kolegiatą w pobliskim Tumie, oddaloną o kilka kilometrów.