Kościół Św. Andrzeja w Łęczycy

Przy wyjściu z łęczyckiej fary stoi kamienna kropielnica z wyżłobieniami na krawędzi. Według miejscowego przekazu to ślady po szlachcie, która ostrzyła tu szable, gdy w kościele odbywały się sejmiki ziemi łęczyckiej. Gotycka świątynia św. Andrzeja Apostoła, konsekrowana w 1425 roku, dwukrotnie płonęła w czasie najazdów krzyżackich, a jej dzwonnica jest pozostałością baszty z murów, którymi Kazimierz Wielki otoczył miasto.

Historia: od fundacji Hermana do konsekracji

Parafia wiąże początki fary z księciem Władysławem Hermanem, który miał ufundować w Łęczycy kościół św. Idziego jako wotum za narodziny syna Bolesława – dokumenty tego jednak nie potwierdzają. Najstarsza pisemna wzmianka o kościele pochodzi z akt procesu polsko-krzyżackiego z 1338 roku. Krzyżacy spalili świątynię w 1331 i 1406 roku. Po pierwszym pożarze odbudowano ją jako murowaną z fundacji Kazimierza Wielkiego, po drugim gruntownie przebudowano. Obecny kościół konsekrował 27 maja 1425 roku arcybiskup gnieźnieński Wojciech Jastrzębiec.

Pierwotnie była to trzynawowa gotycka bazylika. W XVII i XVIII wieku wnętrze zbarokizowano, a w XIX wieku sklepienia naw bocznych zastąpiono płaskimi stropami. Z zewnątrz kościół zachował jednak gotycką bryłę: wieloboczne prezbiterium, stromy dach, smukłą trójkondygnacyjną sygnaturkę, szkarpy i ostrołukowe okna.

Na co zwrócić uwagę

• Prezbiterium – gotyckie, ze sklepieniem krzyżowym z lunetami wspartym na XVII-wiecznych filarach przyściennych. W barokowym ołtarzu głównym z XVIII wieku jest obraz św. Andrzeja, a w zwieńczeniu św. Józef.
• Łuk tęczowy z XVIII-wieczną rzeźbą Chrystusa na krzyżu.
• Kaplica Szczawińskich stanowiąca przedłużenie nawy południowej, z XVII wieku (źródła różnią się co do połowy stulecia): portal z czerwonego marmuru z herbem Prawdzic, kopuła na żagielkach z iluzjonistyczną polichromią Wniebowzięcia i marmurowe epitafium wojewody Jakuba Szczawińskiego z portretem malowanym na blasze. W ołtarzu kaplicy wisi obraz Matki Bożej Szkaplerznej, zwanej „Księżną Łęczycką".
• Kaplica Serca Jezusowego zamykająca nawę północną, oddzielona ażurową żelazną kratą z datą 1796, z marmurową chrzcielnicą z 1630 roku.
• Kaplica Chrystusa Ukrzyżowanego z barokową kratą z datą 1795 i symbolami Męki Pańskiej.
• Obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy w ołtarzu bocznym, przywieziony z Rzymu w 1899 roku i poświęcony przez papieża Leona XIII.
• Kropielnica przy wyjściu z wyżłobieniami, które tradycja łączy z ostrzeniem szabel.
• Dzwonnica kryta dachem namiotowym – dawna baszta obronna z XV wieku.

Tripto podpowiada

Kościół stoi w centrum Łęczycy, kilka minut pieszo od rynku. To czynna parafia, więc wnętrze najlepiej oglądać między mszami; rozkład nabożeństw parafia publikuje na swojej stronie i zmienia go sezonowo. Na kościół z kaplicami zaplanuj 30–45 minut, a wizytę połącz z zamkiem królewskim w Łęczycy. Zanim wejdziesz, obejdź dzwonnicę: to fragment średniowiecznych umocnień, którymi otoczono gród łęczycki.