Klasztor Franciszkanów w Łodzi-Łagiewnikach

Zanim Łódź stała się przemysłową metropolią, w Łagiewnikach na jej północnym skraju pielgrzymi ciągnęli już do sanktuarium św. Antoniego. Barokowy zespół franciszkanów z murowanym kościołem konsekrowanym w 1726 roku zaczął się od drewnianej kaplicy wotywnej i opowieści o cieśli, któremu ukazał się święty. Spoczywa tu bł. Rafał Chyliński, a tuż za murem zaczyna się Las Łagiewnicki.

Historia: od kaplicy wotywnej do sanktuarium

Pierwszą drewnianą kaplicę św. Antoniego zbudowano w 1676 roku z inicjatywy właściciela dóbr, Samuela Żeleskiego. Według tradycji skłoniły go do tego pomór bydła, przed którym krewny radził mu szukać pomocy u św. Antoniego, oraz zjawienie się świętego cieśli Jerzemu, który budował dziedzicowi młyn. Oficjalną datą fundacji jest 18 marca 1681 roku, gdy nuncjusz papieski ogłosił Łagiewniki miejscem cudownym i przekazał je franciszkanom. Drewniany kościół poświęcono 29 sierpnia 1683 roku.

Kamień węgielny pod murowaną świątynię położono w 1701 roku, a budowa trwała do 1723 roku. 16 maja 1726 roku prymas Teodor Potocki konsekrował kościół pod wezwaniem św. Antoniego. Murowany klasztor wzniesiono w latach 1733–1748 z ofiar pielgrzymów. Łagiewniki należały do najbardziej znanych sanktuariów św. Antoniego w Królestwie Polskim; przybywali tu wierni z Pomorza, Śląska, a nawet z Czech i Moraw.

Kasata, wojna i powrót zakonników

Po powstaniu styczniowym klasztor skasowano 8 listopada 1864 roku. Jeden z zakonników, Józef Sawicki, został za udział w powstaniu stracony. Franciszkanie wrócili w grudniu 1918 roku, ale odzyskiwanie budynku trwało latami. W czasie II wojny światowej Niemcy urządzili w kościele magazyn, a w klasztorze warsztaty naprawy samochodów i czołgów; rozebrano też kilka okolicznych kaplic. Od 1978 roku działa tu Wyższe Seminarium Duchowne oo. Franciszkanów.

Na co zwrócić uwagę

• Łaskami słynący obraz św. Antoniego, niemal w całości pokryty XVIII-wieczną srebrną sukienką – jego pierwotny wygląd nie jest dziś znany.
• Kaplicę bł. Rafała Chylińskiego od strony północno-wschodniej, z relikwiami franciszkanina, który żył tu w latach 1728–1736 i 1738–1741. Beatyfikował go Jan Paweł II 9 czerwca 1991 roku w Warszawie.
• Pierwotną kaplicę „nad stawem”, przeniesioną około 800 m od kościoła, w głąb Lasu Łagiewnickiego.

Tripto podpowiada

To czynny kościół parafialny i sanktuarium, więc zwiedzaj poza nabożeństwami; aktualne godziny Mszy publikuje klasztor na swojej stronie. Na kościół i otoczenie klasztoru zaplanuj 45–60 minut, a jeśli dołożysz spacer do kaplicy w lesie – około 2 godziny. Wizytę warto połączyć z wycieczką po Lesie Łagiewnickim, który zaczyna się tuż za klasztorem.