Stacja Radegast w Łodzi

Stacja Radegast w Łodzi to dawna stacja kolejowa na Marysinie, z której w czasie II wojny światowej Niemcy wywozili Żydów z getta łódzkiego (Litzmannstadt Getto) do obozów zagłady w Chełmnie nad Nerem (Kulmhof) i Auschwitz-Birkenau. Dziś to jedno z najważniejszych miejsc pamięci o Zagładzie w Polsce, część Pomnika Zagłady Litzmannstadt Getto i oddział Muzeum Tradycji Niepodległościowych. Wizyta tutaj pozwala zrozumieć tragiczną stronę historii wielokulturowej Łodzi.

Historia stacji

Drewniany budynek stacji powstał w 1941 r. Niemcy utworzyli getto w Łodzi w 1940 r. — w latach 1940–1944 zamknęli w nim około 220 tys. Żydów, a także Romów. Początkowo przez Radegast przeładowywano żywność i surowce dla mieszkańców getta i działających w nim zakładów. Od stycznia 1942 r. stacja stała się łódzkim Umschlagplatzem: stąd odjeżdżały transporty do Kulmhof i Auschwitz-Birkenau. Według łódzkiej informacji turystycznej przez stację przeszło około 145 tys. osób. W samym getcie zmarło niemal 45 tys. ludzi, a wojnę przeżyło, według różnych szacunków, od 7 do 13 tys. jego więźniów.

Pomnik Zagłady Litzmannstadt Getto powstał w 2004 r. według projektu architekta Czesława Bieleckiego. Od 2006 r. w budynku działa oddział muzeum; w 2019 r. zakończył się remont, w ramach którego obiekt przystosowano m.in. dla osób z niepełnosprawnościami.

Co zobaczysz na Stacji Radegast

• Budynek stacji z ekspozycją oraz makietą getta — według lodz.travel największą tego typu w Polsce, pokazującą zamkniętą dzielnicę w 1942 r. Zachowane listy transportowe można przeglądać w aplikacji multimedialnej.
• Wagony towarowe i parowóz Ty2 z tendrem — lokomotywa tego typu, wyprodukowana w Berlinie i odnowiona w latach 2014–2015, przypomina pociągi, którymi wywożono ludzi.
• Tunel Deportowanych — największy element pomnika, z chronologicznie ułożonymi listami deportacyjnymi i przedmiotami odnalezionymi na terenie obozu w Chełmnie.
• Kolumna Pamięci na końcu tunelu, z napisem „Nie zabijaj” po niemiecku, hebrajsku i polsku oraz nazwami miast, z których Żydów przywieziono do getta.
• Stele z nazwami obozów — m.in. Kulmhof am Ner, Auschwitz-Birkenau, Stutthof, Gross-Rosen.

Na zwiedzanie zarezerwuj około 1–1,5 godziny. To miejsce pamięci — zachowaj powagę i ciszę; zwiedzanie nie jest odpowiednie jako rozrywka dla małych dzieci.

Godziny otwarcia i bilety (stan na październik 2026)

• Poniedziałek–czwartek: 10:00–16:00
• Piątek: nieczynne
• Sobota–niedziela: 10:00–17:00

Muzeum nie podaje odrębnych godzin zimowych. Bilet indywidualny kosztuje 12 zł, a bilet do wszystkich oddziałów Muzeum Tradycji Niepodległościowych 20 zł (ważny 7 dni). W środy wstęp jest bezpłatny. Grupy mogą zamówić oprowadzanie po polsku lub po angielsku. Uwaga: część serwisów turystycznych podaje inne godziny i darmowy wstęp — aktualne dane są na stronie muzeum.

Dojazd

Stacja leży przy al. Pamięci Ofiar Litzmannstadt Getto 12, na Marysinie, około 4 km na północ od ścisłego centrum. Najprościej dojechać samochodem lub komunikacją miejską MPK Łódź — aktualne połączenia sprawdzisz w wyszukiwarce przewoźnika. Część pomnika ma charakter plenerowy, więc zimą ubierz się ciepło.

W okolicy

• Nowy Cmentarz Żydowski przy ul. Brackiej — kilkaset metrów od stacji; warto połączyć obie wizyty w jedną trasę.
• Oddział Radogoszcz Muzeum Tradycji Niepodległościowych (ul. Zgierska 147) — miejsce martyrologii z czasów okupacji.
• Kuźnia Romów (ul. Wojska Polskiego 84) — budynek z dawnego obozu dla Romów w getcie, pod opieką tego samego oddziału.