Zamek Roztoka

Fosa, kamienne mostki i 40-metrowa wieża – zamek w Roztoce wygląda jak średniowieczna twierdza, ale w środku kryje amfiladę pałacowych salonów, w których Netflix nakręcił „Lalkę” i trzeci sezon „1670”. Przez blisko 450 lat była to siedziba hrabiowskiej linii Hochbergów, tego samego rodu, który władał Książem i Pszczyną. Zamek otworzył się dla turystów dopiero w 2020 roku i wciąż jest jednym z mniej znanych zabytków Dolnego Śląska.

Historia: od zamku na wodzie do pałacu Hochbergów

Już w XIV wieku stał tu zamek nawodny; w 1374 roku jako właściciela majątku wymieniano Hentschela von Reibnitz. Przełom nastąpił 2 stycznia 1497 roku, gdy Roztokę kupił Conrad von Hochberg – od tej chwili aż do 1945 roku wieś pozostawała w rękach rodu. Synowie Conrada podzielili majątek i tak powstały dwie linie Hochbergów: roztocka i książańska.

Na początku XVIII wieku Hans Heinrich III von Hochberg przebudował siedzibę na barokową rezydencję z ogrodem francuskim. Po bitwie pod Dobromierzem, 4 czerwca 1745 roku, kwaterę urządził tu Fryderyk II Wielki – według przekazów ogród tak go oczarował, że noc spędził w namiocie pod gołym niebem. Król podarował gospodarzowi swój portret, który po wojnie zaginął i od 1993 roku wisi w pałacu Sanssouci w Poczdamie.

W latach 1868–1871 hrabia Bolko von Hochberg – kompozytor i późniejszy dyrektor berlińskiej opery dworskiej – nadał budowli neorenesansowy kostium, a wokół założył park w stylu angielskim. 17 września 1890 roku, podczas manewrów cesarskich, gościło tu jednocześnie dwóch monarchów: Franciszek Józef I i Wilhelm II.

Wojna, upadek i ratunek

W czasie II wojny światowej zamek stał się składnicą zbiorów ewakuowanych m.in. z Berlina, Wrocławia i Książa. Po 1945 roku służył jako ośrodek kolonijny huty, potem hotel robotniczy, a w latach 90. niszczał w prywatnych rękach – zniknęły wtedy m.in. zabytkowe piece kaflowe. W 2017 roku posiadłość kupili Małgorzata i Maciej Śnieżkowie, którzy prowadzą jej stopniową rewitalizację.

Co zobaczyć

• Piano nobile – reprezentacyjne pierwsze piętro z amfiladą: Salon Gobelinów, Salon Muzyczny Bolka von Hochberga, dawna biblioteka i dwukondygnacyjna Sala Balowa z plafonem z alegorycznym freskiem.
• Kominki z niebieskiego marmuru, białego alabastru i czerwonego piaskowca oraz oryginalna stolarka drzwi i okien.
• Fasada wschodnia – nad portalem herb Hochbergów podtrzymywany przez rycerzy w zbrojach.
• Ogród francuski – parter kwiatowy z fontanną, ośmioboczny pawilon zwany favoritą, oranżerie i manierystyczny portal przeniesiony z Legnicy.
• Park angielski z kilkudziesięcioma pomnikami przyrody.

Ciekawostki

Wnętrza zagrały paryskie mieszkanie Chopina w biograficznym filmie Michała Kwiecińskiego o kompozytorze, warszawskie wnętrza Wokulskiego i Łęckiej w netfliksowej „Lalce” oraz komnaty królewskie i biskupie w „1670”. W 2020 roku media rozpisywały się o rzekomych 28 tonach nazistowskiego złota ukrytych w studni przy zamku; właściciele zaznaczają, że nikt nie przedstawił im sprawdzalnych dowodów.

Tripto podpowiada

Zamek zwiedza się wyłącznie z przewodnikiem. Stan na październik 2026: wejścia indywidualne w soboty i niedziele o 12:00 i 14:00, bilet normalny 50 zł, dla dzieci i młodzieży do 18 lat 30 zł; bilety sprzedawane są online i w kasie w holu na 10 minut przed zwiedzaniem. Grupy (od 30 osób) umawiają się mailowo. Zarezerwuj około 1,5 godziny. Roztoka leży w gminie Dobromierz, ok. 10 km od Jawora i Strzegomia – po wizycie warto zajrzeć do neoromańskiego kościoła we wsi, wzorowanego na katedrze w Spirze, w którego krypcie spoczywają Hochbergowie.