Zamek Bolków

Od strony Nysy Szalonej Zamkowe Wzgórze urywa się 90-metrowym stokiem, a od wschodu łagodnie schodzi do miasta. Na szczycie, na wysokości 396 m n.p.m., stoi Zamek Bolków – jedna z największych warowni Piastów świdnicko-jaworskich, zajmująca 7600 m². Jej znakiem rozpoznawczym jest 25-metrowa wieża zakończona ostrym „dziobem”, skierowanym w stronę, z której spodziewano się ataku.

Historia: zamek, którego nie wzięli husyci

Pierwsza wzmianka pochodzi z 1277 roku, gdy książę legnicki Bolesław II Rogatka napisał o „naszym zamku” Hain. Rozbudował go jego syn Bolko I Surowy, który wznosił warownie strzegące przejść z Czech na Śląsk przez Sudety. Dzięki nim księstwo świdnicko-jaworskie zachowało niezależność do końca XIV wieku, najdłużej spośród śląskich księstw. W 1345 roku zamek odparł czeskie oblężenie. Według historyków przez około sto lat pełnił rolę skarbca książęcego. Po śmierci księżnej Agnieszki w 1392 roku przeszedł na własność królów czeskich. W 1428 roku husyci zdobyli i spalili miasto, ale zamku nie zajęli.

W latach 1539–1540 lombardzki architekt Jakub Parr przebudował warownię w stylu renesansowym. Powstał wtedy zewnętrzny pierścień murów z bastejami, przystosowany do broni palnej, oraz trzykondygnacyjny Dom Niewiast. W 1646 roku, podczas wojny trzydziestoletniej, zamek zajęli Szwedzi. W 1703 roku kupili go cystersi z Krzeszowa. Po sekularyzacji w 1810 roku budowla zaczęła niszczeć, a w 1885 roku władze pozwoliły rozebrać część murów na materiał do naprawy dróg.

Co zobaczyć

• Wieża z dziobem – średnica u podstawy 15 m, mury grube na 4,5 m. Dziób z czerwonego i żółtego piaskowca miał sprawiać, że kule armatnie ześlizgiwały się po ścianach. Wejście prowadziło pierwotnie przez most zwodzony na wysokości 9 m.
• Loch głodowy w przyziemiu wieży, głęboki na 10 m. Więźniów spuszczano do niego z góry.
• Dom Niewiast – renesansowy budynek z muzeum. Na piętrze można zobaczyć wystawę o budownictwie obronnym księstwa świdnicko-jaworskiego, na parterze wystawy czasowe.
• Mury i dziedzińce z kamienia w kolorach zielonych i czerwonych łupków oraz piaskowca.
• Drewniane okno z około XIII wieku, uznawane za najstarsze w Polsce.

Ciekawostki

Wieża z dziobem w Bolkowie jest prawdopodobnie pierwszą tego typu w Polsce. Drugą zachowaną ma pobliski zamek Niesytno w Płoninie. W 1813 roku rosyjscy żołnierze, szukając legendarnego złota, wykuli otwór u podstawy wieży, żeby dostać się do lochu. Nie ma śladu, żeby cokolwiek znaleźli. Legenda mówi też o tunelu łączącym Bolków z zamkiem w Świnach. Zamek zagrał w filmie i serialu „Wiedźmin”, a w 2000 roku georadar wykrył tu nieznane wcześniej podziemne pomieszczenie.

Tripto podpowiada

Zamek leży nad samym Bolkowem, około 30 km na północny zachód od Wałbrzycha. Zwiedzanie to głównie spacer po dziedzińcach i murach, więc przydadzą się stabilne buty. Na zwiedzanie z wieżą i muzeum przeznacz 1–1,5 godziny. W połowie lipca odbywa się tu Castle Party, festiwal muzyki gotyckiej, a na początku września Festiwal Podróżników Trzy Żywioły. W te dni zamek zmienia się w scenę, więc jeśli wolisz spokój, sprawdź wcześniej kalendarz wydarzeń. Wycieczkę możesz połączyć z ruinami zamku w Świnach, o którym mówi legenda o tunelu.