Zamek Niesytno

Wieża zamku Niesytno nie jest ani okrągła, ani kwadratowa: to ośmiobok z ostrym „dziobem” skierowanym na wschód, a w jej wnętrzu zachowały się ślady dwóch kondygnacji tak zwanych ciepłych izb, wyłożonych drewnianymi belkami dla ocieplenia. Badacze uważają to rozwiązanie za wyjątkowe w skali Polski. Ruiny stoją na skalnym cyplu na wysokości 550 m n.p.m. nad wsią Płonina we wschodnim grzbiecie Gór Kaczawskich, na Szlaku Zamków Piastowskich.

Historia: Zakątek Strachu

Pierwsza pewna wzmianka pochodzi z 1432 roku: biskup wrocławski Konrad Oleśnicki donosił wielkiemu mistrzowi zakonu krzyżackiego, że warownię rycerza Hayna von Czirn zajęła wyprawa mieszczan wrocławskich i świdnickich. Niemiecka nazwa zamku brzmi Nimmersath, a tradycyjna przezwa Angstwinkel, czyli „Zakątek Strachu”, wiąże się z husytami i rycerzami-rozbójnikami, którzy mieli się tu chronić w XV wieku. Od lat 30. XV wieku zamek prawdopodobnie należał do rodu von Zedlitz, który mieszkał tu do połowy XVII stulecia.

W 1545 roku Zedlitzowie wznieśli w dolnym zamku renesansowy dwór – dzisiejszy pałac w Płoninie – i stary zamek stracił funkcję mieszkalną. Służył odtąd głównie jako magazyn: w sali rycerskiej urządzono spichlerz zbożowy, a w święta i przy uroczystościach strzelano z czterech hakownic. W 1843 roku ruiny kupił hrabia Julius von Bülow, który je zabezpieczył, a na początku XX wieku hrabia Eberhard von Saurma udostępnił zamek górny zwiedzającym.

Co zobaczyć

Mury wzniesiono z miejscowego kamienia – zieleńca. Badania architektoniczne z lat 2011–2012 wyróżniły pięć faz budowy:

• zamek skalny z XIV–XV wieku z mieszkalną częścią na szczycie i podzamczem w kształcie nerki około 10 m niżej,
• ośmioboczną wieżę mieszkalną z dziobem z XV wieku, otoczoną w dwóch miejscach drewnianymi gankami obronnymi (na wysokości trzeciej i szóstej kondygnacji),
• dwuskrzydłowy budynek bramny z XV wieku,
• trzykondygnacyjny „wysoki dom” z przełomu XV i XVI wieku,
• kuchnię w skrzydle zachodnim z drugiej połowy XVI wieku.

Tripto podpowiada

Zamek jest własnością prywatną (od 2010 roku należy do Krzysztofa Harkawego), a od 2012 roku trwa odgruzowywanie i odbudowa średniowiecznego budynku mieszkalnego. Przed przyjazdem sprawdź, czy i kiedy teren jest udostępniany; w innym wypadku najlepszy widok na wieżę na skale masz z łąk na skraju Płoniny. W rejestrze zabytków ruiny figurują od 13 listopada 1961 roku. Wizytę łatwo połączyć z zamkiem w Bolkowie, z którego stołpem wieża Niesytna ma wiele wspólnego.