Zagroda Włościańska w Częstochowie

Biały, parterowy dom z wysokim dachem krytym dachówką i drewnianym gankiem wygląda w Parku Staszica pod Jasną Górą jak chałupa przeniesiona ze wsi. W rzeczywistości nigdy nie był gospodarstwem: to pawilon wystawowy z 1909 roku, zaprojektowany jako wzorcowa zagroda włościańska. Dziś należy do Muzeum Częstochowskiego i jest jedną z kilku zachowanych pamiątek po wielkiej wystawie przemysłowo-rolniczej, którą zwiedziło ponad pół miliona osób.

Historia: pawilon Wystawy Przemysłu i Rolnictwa

Wystawa Przemysłu i Rolnictwa trwała w Częstochowie od 5 sierpnia do 3 października 1909 roku. Pod przewodnictwem księcia Stefana Lubomirskiego zgromadziła 660 wystawców i ponad pół miliona zwiedzających, a podjasnogórskie parki przebudował na tę okazję Franciszek Szanior. Zagrodę Włościańską wzniesiono w latach 1908–1909 według projektu Zdzisława Kalinowskiego i Czesława Przybylskiego. Miała pokazywać ówczesne tendencje stylistyczne w budowie domów wiejskich i służyć jako wzór dla nowych zagród.

Na co zwrócić uwagę

Budynek jest ceglany, parterowy i częściowo podpiwniczony, z użytkowym poddaszem i dwuspadowym dachem o drewnianej konstrukcji. Najbardziej charakterystyczne są drewniany szczyt z małymi okienkami oraz ganek wejściowy z ławkami. W latach 2003–2006 przeszedł remont kapitalny pod nadzorem konserwatora: zachowano bryłę z kształtem dachu i gankiem, ceglane łukowe sklepienia piwnic oraz historyczny układ pomieszczeń.

Zagroda dziś

Według Muzeum Częstochowskiego w budynku mieści się obecnie siedziba Częstochowskiej Organizacji Turystycznej, więc to raczej obiekt do obejrzenia z zewnątrz niż muzeum z ekspozycją. Zagroda stoi przy ul. 7 Kamienic, która otacza wzgórze jasnogórskie od południa. W tym samym zespole parkowym zobaczysz inne pawilony z 1909 roku: Pawilon Etnograficzny, dawne Muzeum Higieniczne (dziś Pawilon Wystaw Czasowych) i pawilon Towarzystwa Akcyjnego Zawiercie, w którym działa centrum Zodiak.

Tripto podpowiada

Zagrodę najłatwiej połączyć z wizytą na Jasnej Górze – to kilka minut spaceru przez park. Na sam budynek wystarczy 10–15 minut, ale warto obejść cały zespół parków podjasnogórskich i zajrzeć do pawilonów Muzeum Częstochowskiego. Aktualne godziny ich otwarcia sprawdzisz na stronie muzeum.