Ulica 7 Kamienic w Częstochowie

Od południa wzgórze Jasnej Góry obiega ulica, przy której w ostatnich miesiącach II wojny światowej mieściła się kwatera Komendanta Głównego Armii Krajowej. To właśnie w domu nr 21 gen. Leopold Okulicki „Niedźwiadek” wydał 19 stycznia 1945 roku rozkaz rozwiązania AK. Ulica 7 Kamienic ma około 600 metrów, a nazwę zawdzięcza siedmiu domom z pierwszej połowy XIX wieku — kilka z nich stoi tu do dziś.

Skąd nazwa: siedem „szynkowych” domów

Ulica powstała w pierwszej połowie XIX wieku. Na początku stało przy niej siedem domów, nazywanych szynkowymi — pod numerami 15, 17, 19, 21, 23, 25 i 27. W dalszej części stulecia dołączyły kamienice nr 9, 11, 13 i 29. Kilka z nich, m.in. nr 15, 17, 19, 21 i 29, wpisano do rejestru zabytków. Od północy ulica graniczy z Parkiem im. Stanisława Staszica, a przy niej stoi też Zagroda Włościańska — wzorcowe gospodarstwo wzniesione w latach 1908–1909 jako pawilon Wystawy Przemysłu i Rolnictwa z 1909 roku, według projektu Zdzisława Kalinowskiego i Czesława Przybylskiego.

Dom nr 21: ostatnia kwatera AK

Najciekawszy budynek ulicy łatwo rozpoznać po bogatych rzeźbionych dekoracjach fasady autorstwa Józefa Baltazara Proszowskiego, które stały się symbolem całej ulicy. Po upadku powstania warszawskiego, 5 października 1944 roku, przeniesiono tu kwaterę Komendy Głównej AK. Przez około cztery miesiące Częstochowa była w praktyce ostatnią stolicą Polskiego Państwa Podziemnego — tak to ujmuje artykuł historyczki Joanny Chudzickiej z 2026 roku. Stąd gen. Okulicki zwolnił żołnierzy z przysięgi. Dziś w budynku działa restauracja, a o wojennej historii przypomina tablica na elewacji.

Ciekawostki

• 7 sierpnia 1914 roku pijani żołnierze niemieccy ostrzelali jeden z domów przy ulicy. Wymiana ognia skończyła się ofiarami, a niemiecka administracja obarczyła winą Polaków — doszło do aresztowań, zesłań, egzekucji i rabunków w dzielnicy przyklasztornej.
• W kamienicy nr 29 urodziła się w 1923 roku poetka Ludmiła Marjańska, w latach 1993–1996 prezes Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
• W kamienicy nr 17 przyszła na świat w 1935 roku poetka Halina Poświatowska.
• W miejscu nowoczesnych budynków Akademii Polonijnej, przy skrzyżowaniu z ul. Pułaskiego, do lat 90. działał stadion klubu Skra Częstochowa.

Na co zwrócić uwagę

Zatrzymaj się przy domu nr 21 i przyjrzyj się dekoracjom Proszowskiego oraz pamiątkowej tablicy. Na nr 17 i 29 warto spojrzeć ze świadomością, kto się w nich urodził. Różnicę między XIX-wieczną zabudową a nowszymi budynkami najlepiej widać, idąc od Jasnej Góry w stronę ul. Pułaskiego.

Tripto podpowiada

Na spacer wzdłuż ulicy wystarczy 20–30 minut, a najwygodniej połączyć go ze zwiedzaniem Jasnej Góry — ulica okrąża klasztorne wzgórze od południa. Pamiętaj, że to ruchliwa arteria: w latach 2008–2009 poszerzono tu jezdnię i chodnik, więc fasady najlepiej oglądać z drugiej strony ulicy. W pobliżu warto odpocząć w Parku Staszica i zobaczyć Zagrodę Włościańską.