Sala Rycerska na Jasnej Górze

W 1661 roku w tej sali Jan Kazimierz przyjmował posłów kozackich, a dzień później wysłanników cara – klasztorne wnętrze na kilka dni stało się salą tronową Rzeczypospolitej. Sala Rycerska na piętrze jasnogórskiego klasztoru do dziś służy uroczystościom, a jej ściany i sklepienie opowiadają historię sanktuarium w obrazach, sztandarach i tablicach. Wejście jest tuż obok kaplicy Cudownego Obrazu, więc salę łatwo dołączyć do każdej wizyty w sanktuarium.

Historia: od Sali Dysput do sali państwowej

Salę zbudowano w latach 1647–1649 w południowym skrzydle klasztoru jako pomieszczenie reprezentacyjne. Nazywano ją wtedy Salą Dysput. Początkowo była osobnym budynkiem, biegnącym równolegle do kaplicy Matki Bożej i połączonym z nią przejściami na obu kondygnacjach; poniżej, na parterze, mieści się kaplica Różańcowa.

W latach 1656, 1657 i 1661 obradował tu Senat Rzeczypospolitej. 4 lutego 1661 roku Jan Kazimierz udzielił w niej audiencji posłom kozackim, a nazajutrz posłom cara Aleksego Michajłowicza. Sala służyła też podczas ślubu Michała Korybuta Wiśniowieckiego z Eleonorą Habsburżanką w 1670 roku i pielgrzymki Jana III Sobieskiego przed bitwą pod Wiedniem w 1683 roku. W 1936 roku obradował tu Synod Plenarny Polski.

Co zobaczyć

Wnętrze nakrywa sklepienie kolebkowe na gurtach z lunetami. W latach 90. XVII wieku na ścianach ustawiono pary pilastrów z korynckimi głowicami – przyjrzyj się im, bo zdobią je putta, ptaki i gryfy. W lunetach wisi dziewięć XVII-wiecznych obrazów olejnych anonimowych malarzy ze scenami z dziejów Jasnej Góry, m.in.:

• fundacja klasztoru i przekazanie paulinom cudownego obrazu przez księcia Władysława Opolczyka,
• napad husytów w 1430 roku, podczas którego ucierpiał cudowny obraz,
• podziękowanie królewicza Władysława za zwycięstwo pod Chocimiem w 1621 roku,
• przekazanie Janowi III Sobieskiemu szabli hetmana Żółkiewskiego przed Wiedniem,
• oblężenie klasztoru przez Szwedów w 1655 roku.

Pod sklepieniem wiszą sztandary wojskowe, związkowe, szkolne i stronnictw politycznych. Na ścianie są trzy tablice: miedziana z okazji Tysiąclecia Chrztu Polski, brązowa poświęcona Henrykowi Sienkiewiczowi (odsłonięta 25 sierpnia 1969 roku) i tablica z tekstem ślubów lwowskich Jana Kazimierza z 1 kwietnia 1656 roku, wykonana w 1956 roku.

Na co zwrócić uwagę

• W północno-wschodnim narożniku jest furta klasztorna z bogato zwieńczonym portalem, a obok XVIII-wieczny ołtarz św. Jana Ewangelisty z płaskorzeźbą widzenia na wyspie Patmos.
• Na ścianie zachodniej wiszą dwa ozdobne lustra weneckie w złoconych ramach, zawieszone tu w 1957 roku.
• Okna na dwóch poziomach wychodzą na zamknięty, czworoboczny dziedziniec klasztorny.

Tripto podpowiada

• Jak trafić: sala znajduje się na piętrze klasztoru, a wejście prowadzi po lewej stronie przed kaplicą Matki Bożej.
• Zwiedzanie: sala jest udostępniona pielgrzymom i zwiedzającym, ale odbywają się w niej też koncerty, spotkania i uroczystości zakonne – w takich chwilach wejście może być ograniczone. Aktualny program dnia warto sprawdzić przed przyjazdem.
• Czas: 15–30 minut; dobrze połączyć salę z kaplicą Różańcową piętro niżej i wejściem na wieżę (od kwietnia do listopada, 300 stopni do wyższego tarasu).