Wzgórze Zamkowe w Lubinie

Na niewielkim wzniesieniu w centrum Lubina stał kiedyś zamek, w którym przez dekadę mieszkał książę legnicki Ludwik I. Szwedzi zrównali go z ziemią w 1641 roku i nikt go już nie odbudował. Przetrwała gotycka kaplica zamkowa, w której od 1990 roku działa galeria, oraz fragmenty murów – wystarczająco dużo, by zrozumieć, gdzie zaczynało się średniowieczne miasto.

Historia: od grodu do galerii

W miejscu zamku istniał gród obronny o konstrukcji drewniano-ziemnej, później kasztelański, wzmiankowany w 1224 roku. Jego położenie na skrzyżowaniu szlaków kupieckich przyczyniło się do powstania miasta. Murowany zamek potwierdza dokument z 1312 roku; jego budowniczym był prawdopodobnie książę żagański Konrad II.

Rozbudowę kontynuowali kolejni Piastowie. Książę Ludwik I mieszkał na zamku w latach 1349–1359, zanim przeniósł się do Brzegu. Na jego polecenie połączono obwody murów zamkowych i miejskich. Na terenie zamku stały rezydencja książęca, zabudowa gospodarcza, kamienna wieża o wymiarach około 12 na 14 metrów oraz kaplica. Od północy wjazdu bronił korytarz z wieżą bramną, fosą i mostem zwodzonym; drewniana krata w przejeździe przetrwała do 1841 roku.

W 1641 roku, w czasie wojny trzydziestoletniej, zamek oblegały i niemal całkowicie zniszczyły wojska szwedzkie. Ocalały mury zewnętrzne, wieża bramna i kaplica. Mieszkańcy prosili o odbudowę jeszcze w 1658 roku, ale pieniędzy nigdy nie znaleziono. Po 1675 roku na fundamentach zamkowych zabudowań wzniesiono budynek administracji majątku, odbudowany po pożarze w 1757 roku.

Co zobaczyć

• Dawną kaplicę zamkową – niewielką gotycką budowlę z wieżyczką, która fasadą zachodnią łączyła się z murem obronnym. Od 1990 roku mieści Galerię Zamkową z wystawami sztuki.
• Fragmenty kamiennych murów otaczających wzgórze od północy, wschodu i południa.
• Teren wzgórza urządzony jako skwer z kamiennym pomnikiem w kształcie krzyża.

Ciekawostki

Pierwsze wykopaliska przeprowadzono tu po 1970 roku. Potwierdziły istnienie wolno stojącej kamiennej wieży, która była najsilniejszym punktem obrony zamku i stała jeszcze w XVIII wieku. Ośrodek Kultury „Wzgórze Zamkowe”, który przez lata działał na wzgórzu, w 2019 roku połączono z Muzeum Historycznym w Lubinie.

Tripto podpowiada

Wzgórze to krótki przystanek na 20–30 minut, najlepiej w połączeniu z kościołem Matki Bożej Częstochowskiej i ratuszem z Muzeum Historycznym, które leżą kilkaset metrów dalej. Godziny otwarcia Galerii Zamkowej zależą od bieżących wystaw, więc przed wizytą sprawdź program muzeum.