Kościół Matki Bożej Częstochowskiej w Lubinie

Najstarsza świątynia Lubina rosła przez ponad półtora wieku i przetrwała wojnę tylko w murach. Gotycki kościół Matki Bożej Częstochowskiej stoi tuż przy dawnych murach obronnych, a w jego wnętrzu znajdziesz renesansową ambonę, gwiaździste sklepienie i barokowe organy, które po latach milczenia znów grają. Najcenniejsze ołtarze, które powstały dla tego kościoła, można dziś oglądać we Wrocławiu.

Historia: budowa przerywana wojnami

Budowa trwała od drugiej połowy XIV do początku XVI wieku. Najstarsza część świątyni pochodzi z 1352 roku, w latach 1446–1465 dobudowano nawy boczne, a kolejne prace trwały do 1511 roku. Do 1945 roku była to świątynia ewangelicka. Pod koniec II wojny światowej kościół został poważnie zniszczony, a odbudowano go w latach 1959–1963. Dziś jest parafią prowadzoną przez salezjanów.

Kościół zbudowano z cegły w wątku gotyckim jako trzynawową świątynię z wydłużoną lewą nawą. Nawę główną nakrywa sklepienie gwiaździste, prezbiterium i nawy boczne sklepienia krzyżowo-żebrowe, a kaplicę północną sklepienie sieciowe.

Na co zwrócić uwagę

• Zwornik w prezbiterium z orłem piastowskim – ślad czasów, gdy Lubinem rządzili Piastowie śląscy.
• Późnorenesansowa ambona z 1623 roku z figurami apostołów i ewangelistów, aniołami i postacią Chrystusa z uniesioną ręką.
• Barokowy ołtarz główny z XVIII wieku, przywieziony po wojnie z kościoła w Legnickim Polu, z wizerunkiem Matki Bożej Częstochowskiej i rzeźbą pelikana karmiącego pisklęta.
• Kamienne sakramentarium po lewej stronie ołtarza, w którym przechowywano Najświętszy Sakrament.
• Stalle z małymi obrazkami – na jednej z ław po prawej od wejścia rozpoznasz lwa u stóp wieży i skrzyżowane łopaty.
• Kaplicę św. Barbary w nawie północnej, z witrażem przedstawiającym patronkę górników i górniczy herb Lubina.

Ciekawostki

Późnogotycki pentaptyk Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny z 1522 roku, dzieło artysty nazywanego Mistrzem Ołtarzy Lubińskich, trafił w 1951 roku do zniszczonej wrocławskiej katedry i był tam ołtarzem głównym do 2019 roku. Obecnie stoi we wrocławskim kościele św. Krzyża. Tryptyk św. Seweryna z 1523 roku należy do zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu.

Organy zbudował w latach 1783–1785 Martin Benjamin Liebeherr z Góry Śląskiej. Instrument kilka razy przebudowywano, w czasie I wojny światowej zarekwirowano cynowe piszczałki, a w 1958 roku organy miały zostać wywiezione – zatrzymali je kolejarze. W latach 2020–2022 zrekonstruowano je z zachowanymi barokowymi elementami; mają dziś 30 głosów.

Obok kościoła stoi wolnostojąca, ceglana dzwonnica z przełomu XV i XVI wieku, również wpisana do rejestru zabytków.

Tripto podpowiada

Kościół stoi przy ulicy Kołłątaja, kilka minut pieszo od rynku. Wnętrze najłatwiej zobaczyć przy okazji nabożeństw, a na obejrzenie detali wystarczy 20–30 minut. Najlepsze ujęcie całej bryły z dzwonnicą jest od strony zieleni przy murach. W pobliżu warto zajrzeć na Wzgórze Zamkowe z dawną kaplicą zamkową i do ratusza z Muzeum Historycznym.