Wodospad Dusica w Beskidzie Małym

W stromym, bukowym jarze potoku Dusica, na zboczach Pasma Łamanej Skały, woda przelewa się przez potężny głaz i tworzy największy wodospad Beskidu Małego. Nazywany jest Dusiołkiem albo po prostu wodospadem Dusicy. Kilkadziesiąt metrów wyżej czeka druga atrakcja: obszerna Jaskinia Komonieckiego, nad której otworem spada z płyty skalnej osobny strumyk. Oba miejsca leżą w granicach wsi Las w gminie Ślemień.

Wodospad i potok

Źródła różnie podają rozmiary wodospadu: około 3 m wysokości albo 5 m wysokości przy około 4 m szerokości. Najbardziej efektowny jest po większych opadach i roztopach, w suchym okresie robi się skromniejszy. Dusica w całości płynie przez Beskid Mały: wypływa spod grzbietu łączącego Smrekowicę z Łamaną Skałą, spływa głębokim wąwozem z odsłonięciami łupków, piaskowców i zlepieńców, a w Lesie, na wysokości około 480 m, uchodzi do Kocońki.

Jaskinia Komonieckiego

Grota leży na wysokości około 700 m n.p.m., na zachodnich zboczach Pośredniego Gronia. Szeroki na około 16 m i wysoki na 2 m otwór prowadzi do jednej komory o powierzchni około 115 m²; dalej strop obniża się do 1–1,5 m. Jest na tyle jasna, że można ją obejrzeć bez latarki. Zimą strumyk nad wejściem tworzy lodowe nacieki. Od 1993 roku jaskinia jest pomnikiem przyrody nieożywionej.

Ciekawostki

• Nazwa pochodzi od Andrzeja Komonieckiego, wójta żywieckiego i kronikarza, który opisał grotę w „Dziejopisie żywieckim” w 1704 roku. Pisał, że można do niej „sto statku wegnać”, czyli zmieścić stado zwierząt.
• Według przekazów w czasie II wojny światowej gospodarze ukrywali tu konie przed okupantem, a grota służyła też partyzantom.
• Badania archeologiczne ujawniły ślady ogniska i ceramikę z pierwszej połowy XVII wieku.
• Na skale nad otworem uprawia się bouldering — są tu drogi o trudności od 6c do 8a.

Tripto podpowiada

Najprościej wyruszyć z miejscowości Las: wyznakowanym żółtym szlakiem dojdziesz do jaskini i wodospadu w mniej więcej godzinę. Spacerowa trasa od dzwonnicy w Lesie ma około 3,6 km w jedną stronę. Wzdłuż samego potoku nie prowadzi szlak, a teren przy wodzie jest stromy i śliski, więc potrzebne są buty z dobrą podeszwą. Wstęp jest bezpłatny przez cały rok; miejsce nie nadaje się dla wózków.