Twierdza Srebrna Góra

Twierdza Srebrna Góra to największa i najlepiej zachowana górska forteca w Polsce, zbudowana przez Prusy w latach 1765–1777 nad Przełęczą Srebrną, między Górami Sowimi a Bardzkimi. Jej sercem jest donżon – największy w Europie – z kazamatami, studniami i dziedzińcem, z którego roztacza się widok na Sudety. Twierdza jest Pomnikiem Historii od 2004 roku i działa przez cały rok, więc to jeden z najlepszych celów na wycieczkę z Wrocławia także zimą.

Historia twierdzy srebrnogórskiej

Po wojnach śląskich Fryderyk II chciał zabezpieczyć zdobyty na Austrii Śląsk i drogę z Kotliny Kłodzkiej. Budowa trwała 12 lat (1765–1777) i zatrudniała od 4 do 4,5 tys. robotników. Kosztowała 1 668 000 talarów, a część pieniędzy pochodziła ze specjalnej daniny nałożonej na Ślązaków.

Twierdzy nigdy nie zdobyto. Jedyne oblężenie rozpoczęli Bawarczycy i Wirtemberczycy 28 czerwca 1807 roku, w czasie wojny z Napoleonem; walki przerwał pokój w Tylży z 9 lipca 1807 roku. W latach 1830–1848 forty służyły jako więzienie dla działaczy ruchu Młodych Niemiec. Od 15 grudnia 1939 do 1 września 1941 roku działał tu Oflag VIII B dla ponad 300 polskich oficerów; w nocy z 5 na 6 maja 1940 roku dziewięciu z nich uciekło.

Status Pomnika Historii twierdza otrzymała rozporządzeniem prezydenta z 14 kwietnia 2004 roku. Dziś obiektem zarządza spółka Twierdza Srebrna Góra, która stopniowo udostępnia kolejne fragmenty fortyfikacji i rozwija trasy zwiedzania, także multimedialne.

Donżon i inne forty

Zespół tworzy sześć fortów i kilka bastionów rozrzuconych po zboczach. Najważniejszy jest donżon na Warownej Górze: cztery połączone baszty o średnicy około 60 m i mury grube na 12 m. W środku mieści się 151 kazamat na kilku kondygnacjach. Załogę twierdzy planowano na 2,5–3,5 tys. żołnierzy, a uzbrojenie na 264 działa. Wykopano dziewięć studni; ta w donżonie ma około 70 m głębokości, a w forcie Ostróg – 84 m.

Po drugiej stronie przełęczy wznosi się Fort Ostróg, a w okolicy zachowały się też Fort Rogowy (dziś zwany „Harcerz”) i fort Wysoka Skała.

Zwiedzanie: trasy i czas

Bilet obejmuje zwiedzanie z przewodnikiem oraz trasę multimedialną „Jak zbudowano Twierdzę Srebrna Góra”, które działają bez względu na pogodę. Indywidualnie można przejść trasę „Rzemiosło w Twierdzy”, ścieżkę widokową i obejść koronę donżonu. Operator udostępnia audioprzewodniki w kilku językach, także z audiodeskrypcją i w języku migowym. Zwiedzanie z przewodnikiem trwa nieco ponad godzinę; na całą wizytę z koroną donżonu i widokami zaplanuj 2–3 godziny.

Weź ciepłą warstwę ubrania – w kazamatach jest chłodno także latem – i wygodne buty, bo od parkingu trzeba podejść pieszo.

Godziny otwarcia i bilety

Według strony twierdzy (stan na październik 2026):

• kwiecień–czerwiec, wrzesień–październik: 10:00–18:00, ostatnie wyjście z przewodnikiem ok. 16:30,
• lipiec–sierpień: 10:00–19:00,
• listopad–marzec: 10:00–17:00, wejścia z przewodnikiem o 10:20, 11:00, 12:00, 13:00, 14:00, 15:00 i 15:50.

Twierdza jest otwarta codziennie poza Niedzielą Wielkanocną, 1 listopada oraz 24–25 grudnia.

Ceny (sezon 1.04–31.10 / sezon zimowy 1.11–31.03):

• bilet normalny: 68 zł / 58 zł,
• ulgowy: 58 zł / 48 zł,
• rodzinny 2+2: 240 zł / 200 zł (dzieci do 14 lat),
• dzieci do 4 lat – bezpłatnie.

Zimą, z dziećmi i na dłużej

Od listopada do marca twierdza działa krócej, ale bilety są tańsze, a wejścia z przewodnikiem odbywają się o stałych godzinach – łatwo dopasować do nich przyjazd. Zimą podejście od parkingu bywa śliskie, więc przydadzą się buty z dobrą podeszwą. Z dziećmi warto wybrać rodzinny bilet i trasę multimedialną, która pokazuje budowę twierdzy w przystępny sposób. Dla osób, które chcą zostać dłużej, operator prowadzi w twierdzy hostel i restaurację, a w ofercie ma też nocne zwiedzanie – szczegóły i terminy podaje na swojej stronie. Grupy od 20 osób powinny wcześniej zarezerwować wizytę.

Dojazd i parking

Twierdza leży nad miejscowością Srebrna Góra w powiecie ząbkowickim, około 80 km na południe od Wrocławia. Najwygodniej dojechać samochodem: auto zostawisz na parkingu na Przełęczy Srebrnej, skąd droga do donżonu zajmuje pieszo około 15 minut – jest zamknięta dla ruchu. Adres operatora: ul. Kręta 4, 57-215 Srebrna Góra; kasa: tel. 74 818 00 99.

W okolicy

• Pałac Marianny Orańskiej w Kamieńcu Ząbkowickim – neogotycka rezydencja i kolejny Pomnik Historii.
• Twierdza Kłodzko i spacer po Kłodzku.
• Szlaki w Górach Sowich i Bardzkich – przez okolicę prowadzą znakowane szlaki na pobliskie szczyty.