Twierdza Srebrna Góra

Na dwóch szczytach Gór Sowich nad Przełęczą Srebrną stoi największa górska twierdza w Polsce i najlepiej zachowana fortyfikacja górska w kraju. Prusy wzniósły ją w latach 1765–1777 na rozkaz Fryderyka II, by bronić świeżo odebranego Austrii Śląska. Budowa pochłonęła 1 668 000 talarów, częściowo ze specjalnego podatku, który Ślązacy nazywali „dopustem srebrnogórskim”.

Donżon największy w Europie

Sercem twierdzy jest donżon — największa budowla tego typu na kontynencie: cztery wieże o średnicy 60 m z murami grubymi na 12 m. W środku zmieściło się 151 kazamat na trzech kondygnacjach: piekarnia, browar, szpital, kaplica i więzienie. Wodę zapewniało dziewięć studni, a najgłębsza sięga 84 m. Garnizon liczył 2,5–3,5 tys. żołnierzy, a uzbrojenie stanowiło 264 działa.

Jedno oblężenie w historii

Twierdzy nigdy nie zdobyto. Jedyne oblężenie — szturm Bawarczyków i Wirtemberczyków 28 czerwca 1807 roku — przerwał pokój w Tylży. Później forty służyły jako więzienie polityczne (trafił tu m.in. pisarz Fritz Reuter), a w latach 1939–1941 działał w nich Oflag VIII B dla polskich oficerów, m.in. kontradmirała Józefa Unruga. W nocy z 5 na 6 maja 1940 roku dziewięciu z nich uciekło; trzem udało się dotrzeć do Syrii.

W praktyce

Trasa prowadzi przez kazamaty, bastiony i donżon — warto wziąć przewodnika, bo to jego opowieści ożywiają forteczne wnętrza. Weź cieplejszą warstwę: w podziemiach jest chłodno nawet latem. Na zwiedzanie zaplanuj pół dnia; w sezonie odbywają się tu imprezy historyczne. Od 2004 roku zespół nosi tytuł pomnika historii.