Sanktuarium w Bardzie

W ołtarzu głównym barokowej bazyliki w Bardzie stoi figurka, którą łatwo przeoczyć: ma zaledwie 43 cm wysokości. To romańska Madonna Tronująca z XII wieku, uznawana za najstarszą drewnianą rzeźbę na Dolnym Śląsku i cel pielgrzymek od średniowiecza. Pocysterska bazylika Nawiedzenia NMP, wzniesiona w latach 1686–1704 nad Nysą Kłodzką, jest dziś metropolitalnym sanktuarium Matki Bożej Strażniczki Wiary Świętej.

Historia: cystersi, redemptoryści i koronacja

Od 1230 roku kościół w Bardzie podlegał augustianom z Kamieńca Ząbkowickiego, a w 1251 roku ich miejsce zajęli cystersi z Lubiąża. Kult maryjny rozwijał się tu od XIII wieku; w czasie wojen cudowną figurę wywożono do Kłodzka i Kamieńca. Obecną świątynię zbudowano za rządów opata Augustyna Nedecka według projektu Michała Kleina, w miejscu dwóch wcześniejszych kościołów, a obok w latach 1712–1716 wzniesiono budynki klasztorne. Cystersi przebywali tu do 1810 roku.

W 1900 roku opiekę nad sanktuarium przejęli niemieccy redemptoryści, którzy w 1945 roku przekazali je polskim współbraciom. 3 lipca 1966 roku abp Bolesław Kominek koronował figurę w ramach obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski. W 2004 roku kościół został Metropolitalnym Sanktuarium Matki Bożej Strażniczki Wiary Świętej, a w 2008 roku otrzymał tytuł bazyliki mniejszej.

Co zobaczyć

• Madonnę Tronującą (zwaną Rycerską) w ołtarzu głównym – polichromowaną figurę z XII wieku, która trafiła do Barda w XIV wieku.
• Ołtarz główny z 1715 roku z obrazem Nawiedzenia o wymiarach 5 × 2,5 m, z lat 1704–1705, łączonym z pracownią Michaela Willmanna.
• Ambonę z 1698 roku z rzeźbami Chrystusa, Ewangelistów i doktorów Kościoła.
• Organy Franza Josepha Eberharda z lat 1755–1759, odnowione w latach 2010–2013 przez firmę Jehmlich z Drezna.
• Obrazy Willmanna (Pokłon Trzech Króli, Św. Jadwiga) oraz salę wotywną z gotyckim tryptykiem z XV wieku.
• Ruchomą szopkę zbudowaną w świątyni w latach 70. XX wieku.

Ciekawostki

Poza obrazami samego Willmanna kościół ma dwa płótna przypisane w 2009 roku Bernardowi Krausemu, zwanemu „Małym Willmannem”: Wizję św. Ludgardy i Wizję św. Bernarda. Barokowe ołtarze boczne Bożego Narodzenia i Świętego Krzyża z 1777 roku wykonał L. Jaschke, a sklepienie zdobią malowidła z Pokłonem Trzech Króli i Modlitwą św. Bernarda. Od 2009 roku bazylika należy do Szlaku Sakralnej Sztuki Barokowej im. Michaela Willmanna.

Tripto podpowiada

Na bazylikę zaplanuj 45–60 minut; to czynne sanktuarium, więc zwiedzaj poza nabożeństwami. Najlepszy widok na kościół i klasztor jest znad Nysy Kłodzkiej. Jeśli masz więcej czasu, przejdź szlakiem z bazyliki do Górskiej Kaplicy – po drodze mija się „źródełko maryjne”, którego wodzie przypisuje się właściwości lecznicze. W Bardzie można też spłynąć pontonem po Nysie Kłodzkiej.