Twierdza Modlin

Twierdza Modlin w Nowym Dworze Mazowieckim to jedna z największych i najlepiej zachowanych fortec w Polsce, położona u zbiegu Wisły, Narwi i Wkry, około 30 km na północny zachód od Warszawy. Zbudowana z rozkazu Napoleona, rozbudowana przez Rosjan i broniona przez Polaków, kryje najdłuższy budynek w Europie, ruiny monumentalnego spichlerza i kilometry wałów do samodzielnego odkrywania. To idealny cel na półdniową wycieczkę z Warszawy dla miłośników historii i militariów.

Historia Twierdzy Modlin w pigułce

Rozkaz ufortyfikowania przepraw, w tym Modlina, Napoleon wydał w Poznaniu 1 grudnia 1806 roku. W latach 1807–1812, według projektu francuskiego inżyniera gen. François de Chasseloup-Laubata, powstał bastionowy zrąb twierdzy; w samym 1812 roku przy budowie pracowało 10–12 tysięcy okolicznych chłopów. Po upadku powstania listopadowego Rosjanie przemianowali Modlin na Nowogieorgijewsk i gruntownie go rozbudowali. Po 1864 roku wzniesiono koszary obronne o długości 2250 m, zaprojektowane dla 20 tysięcy żołnierzy – to wciąż najdłuższy budynek w Europie. Na przełomie XIX i XX wieku twierdzę otoczono dwoma pierścieniami fortów.

Cztery obrony i jedno zdobycie

Modlin bronił się czterokrotnie:

• 1813 – oblężenie od 5 lutego; polsko-francusko-saska załoga skapitulowała dopiero 1 grudnia, jako jeden z ostatnich punktów oporu Napoleona na wschodzie,
• 1831 – w czasie powstania listopadowego, kapitulacja 9 października,
• 1915 – Niemcy gen. Hansa von Beselera z moździerzami kalibru 420 mm zdobyli twierdzę szturmem po oblężeniu trwającym od 9 do 20 sierpnia,
• 1939 – twierdza skapitulowała 29 września, po kapitulacji Warszawy.

W 1920 roku toczyły się tu też walki polsko-bolszewickie. Popularne twierdzenie, że Modlina nigdy nie zdobyto szturmem, nie jest więc prawdą – rok 1915 to najbardziej dramatyczny rozdział jego dziejów.

Co zobaczyć w twierdzy

• Koszary obronne – ceglany pierścień długości 2250 m z Wieżą Czerwoną (Tatarską) i Wieżą Białą,
• Spichlerz nad Narwią – ruiny ogromnego magazynu zbożowego, które zagrały zamek Horeszków w filmie „Pan Tadeusz” Andrzeja Wajdy,
• Wieża Czerwona z tarasem widokowym i muzeum w Prochowni 197,
• Front Modlin – podziemne korytarze i kazamaty frontu poligonalnego,
• bramy, bastiony, prochownie i forty rozsiane po okolicy.

Zwiedzanie i ceny (stan na październik 2026)

Po zewnętrznym terenie twierdzy możesz spacerować bezpłatnie – to zamieszkała dzielnica Nowego Dworu Mazowieckiego. Płatne są poszczególne atrakcje, prowadzone przez różnych operatorów. Wieża widokowa i Prochownia (ul. Bema 200) są czynne w środy i czwartki 12:00–16:00 oraz od piątku do niedzieli 12:00–18:00, a Muzeum Kampanii Wrześniowej (ul. Baśki Murmańskiej 156) od wtorku do niedzieli 10:00–17:00. Podziemia Front Modlin (ul. Bema 500) udostępniane są sezonowo, głównie w weekendy od kwietnia do października – weź latarkę i ciepłą bluzę. Zwiedzanie z przewodnikiem w grupach łączonych kosztowało w 2026 roku 65 zł (dzieci 6–16 lat 40–45 zł). Aktualne terminy i ceny sprawdź na twierdzamodlin.pl i twierdzamodlin.com.

Dojazd i ile czasu zaplanować

Z Warszawy dojedziesz samochodem drogą S7 lub pociągiem Kolei Mazowieckich do stacji Modlin, a następnie autobusem. Tuż obok działa Lotnisko Warszawa-Modlin. W sezonie miasto uruchamia też bezpłatną linię turystyczną „T”. Na sam spacer po koszarach i spichlerzu zarezerwuj 2–3 godziny, a z podziemiami i muzeum – pół dnia. Wygodne buty są obowiązkowe, bo dystanse między obiektami są duże.