Turystyczny szlak gniazd rodowych Lubomirskich

Szlak Gniazd Rodowych Lubomirskich łączy miejsca, w których jeden z najpotężniejszych rodów dawnej Rzeczypospolitej miał rezydencje albo ufundował kościoły, klasztory i szkoły. Trasę wymyśliło i zorganizowało Muzeum Regionalne w Stalowej Woli, mieszczące się w zamku Lubomirskich w Rozwadowie. Prowadzi przez południowo-wschodnią Polskę, zachodnią Ukrainę i północną Słowację, a w programie są m.in. zamek w Łańcucie, zamek w Baranowie Sandomierskim i rezydencje w Rzeszowie i Przeworsku.

Historia: ród, który współtworzył Rzeczpospolitą

Twórcą potęgi ekonomicznej Lubomirskich był Sebastian Lubomirski (ok. 1546–1613), który w 1581 roku został żupnikiem krakowskim, w 1591 roku wszedł do senatu, a w 1595 roku otrzymał od cesarza Rudolfa II tytuł hrabiego na Wiśniczu. Jego syn Stanisław poślubił Zofię Ostrogską, która w 1613 roku wniosła w posagu 18 miast, 313 wsi i 163 folwarki. W XVII i XVIII wieku do rodu należały m.in. Nowy Wiśnicz, Łańcut, Baranów Sandomierski, Rzeszów, Jarosław i Przeworsk.

Czterech Lubomirskich piastowało godność marszałka wielkiego koronnego. Jerzy Sebastian Lubomirski jako jedyny polski magnat nie złożył w czasie potopu przysięgi Karolowi X Gustawowi. Ród wspierał też kulturę: utrzymywał teatry dworskie, a Henryk Lubomirski przyczynił się do powstania Muzeum Książąt Lubomirskich (1823) przy Ossolineum – pierwszego publicznie dostępnego muzeum prywatnego na ziemiach polskich.

Przebieg i co zobaczyć

Według muzeum w Stalowej Woli szlak zaczyna się przy zamku Lubomirskich w Rozwadowie, a kończy w Wiśniczu w Małopolsce. Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyczna opisuje wariant o długości około 488 km ze Stalowej Woli do Podolińca na Słowacji, obejmujący 18 miejscowości, w tym dziewięć dawnych gniazd rodu. Na polskim odcinku warto zatrzymać się w:

• Stalowej Woli (Rozwadów, Charzewice) – zamek Lubomirskich (siedziba muzeum), klasztor kapucynów i park dworski; Lubomirscy władali tymi dobrami ponad 200 lat.
• Baranowie Sandomierskim – zespół zamkowo-parkowy i kościół św. Jana Chrzciciela.
• Rzeszowie i Boguchwale – zamek, letni pałac z 1712 roku oraz pałac w Boguchwale z 1728 roku.
• Łańcucie – zespół zamkowy z parkiem o powierzchni 33 ha.
• Przeworsku i Przemyślu – pałace z parkami i klasztory związane z fundacjami rodu.

Tripto podpowiada

Szlak nie jest zwartą trasą do przejechania w jeden dzień – twórcy polecają go zarówno w całości, jak i w odcinkach czy jako pomysł na weekendowe wypady. Najwygodniej zacząć od trójkąta Łańcut – Rzeszów – Przeworsk i dołożyć Baranów Sandomierski oraz Stalową Wolę. Odcinek słowacki prowadzi przez przejście Barwinek – Vyšný Komárnik i Dukielską Przełęcz, więc zabierz dokumenty. Godziny otwarcia i ceny biletów sprawdzaj osobno dla każdego obiektu, bo szlak nie ma wspólnego biletu.