Kościół Farny w Rzeszowie

Kościół farny w Rzeszowie, czyli fara pw. św. Wojciecha i św. Stanisława, to najstarsza parafia miasta i jeden z jego najważniejszych zabytków. Stoi na placu Farnym, kilka minut spacerem od Rynku, u zbiegu ulic 3 Maja i Kościuszki. W jednej budowli spotykają się tu gotyckie prezbiterium z XV wieku i barokowe nawy, a obok wznosi się wolnostojąca dzwonnica – jeden z symboli śródmieścia. To dobry przystanek na spacerze po starym Rzeszowie, nawet jeśli masz tylko kwadrans.

Historia rzeszowskiej fary

Parafia sięga połowy XIV wieku: pierwszy, jeszcze drewniany kościół pw. św. Feliksa i Adaukta powstał w latach 1354–1363, wkrótce po tym, jak Kazimierz Wielki nadał Rzeszów rycerzowi Janowi Pakosławicowi. Po zniszczeniach wojennych i pożarze zdecydowano się na budowę murowaną – najstarszą częścią obecnej świątyni jest gotyckie, kamienno-ceglane prezbiterium z 1427 roku.

Miasto wielokrotnie płonęło podczas najazdów, a razem z nim kościół. Po pożarze z 1621 roku odbudowę i powiększenie świątyni zlecił ówczesny właściciel Rzeszowa, Mikołaj Spytek Ligęza. W 1754 roku dobudowano nawy boczne i nadano całości barokowy charakter. Do XVIII wieku wokół kościoła rozciągał się cmentarz, zlikwidowany w czasach józefińskich. Ostatnie duże prace konserwatorskie przeprowadzono w latach 1962–1965 i 1971–1972. Fara figuruje w rejestrze zabytków (nr A-548).

Co zobaczyć we wnętrzu

• Ołtarz główny z 1730 roku – jednokondygnacyjny, zajmuje całą ścianę prezbiterium; w centrum obraz Ukrzyżowania, po bokach wizerunki patronów kościoła.
• Nagrobki rodziny Rzeszowskich na północnej ścianie prezbiterium – pamiątka po dawnych właścicielach miasta.
• Rokokowa ambona z XVIII wieku i belka tęczowa z krucyfiksem przed prezbiterium.
• Barokowe ołtarze boczne, część z nich ufundowały dawne cechy rzemieślnicze miasta.
• Organy firmy Zygmunta Kamińskiego z 1952 roku (35 głosów, trzy manuały) – poprzedni instrument zniszczono w czasie II wojny światowej.

Dzwonnica przy placu Farnym

Barokowa, wolnostojąca dzwonnica ma 30,5 m wysokości i plan kwadratu, zwieńczona jest hełmem z iglicą. Źródła różnie podają czas jej budowy – XVII wiek albo okres przebudowy z połowy XVIII stulecia – ale niezależnie od daty to jeden z najlepiej rozpoznawalnych punktów panoramy centrum. Najładniej prezentuje się z ulicy 3 Maja i z samego placu, gdzie stoi też pomnik Leopolda Lisa-Kuli.

Zwiedzanie w praktyce

Fara to czynny kościół parafialny, bez wyznaczonych godzin zwiedzania i bez biletów – wstęp jest wolny. Wnętrze najłatwiej obejrzeć tuż przed mszą lub po niej; w czasie nabożeństw nie chodź po kościele. Według porządku podanego przez diecezję (stan na październik 2026, czas zimowy) msze w dni powszednie odprawiane są o 6:30, 7:00, 7:30, 8:30 i 18:00, a w niedziele i święta o 6:30, 8:00, 9:30, 11:00, 12:15, 18:00 i 19:30. Na samo obejrzenie wnętrza i dzwonnicy wystarczy 20–30 minut.

Adres: pl. Farny 5, Rzeszów. Kontakt z parafią: tel. 17 853 30 16, fararzeszow@gmail.com. Plac Farny leży w strefie pieszej śródmieścia – samochód najlepiej zostawić na jednym z parkingów płatnych w centrum i dojść pieszo.

W okolicy

Z placu Farnego dojdziesz w kilka minut na Rynek z ratuszem i do wejścia na Podziemną Trasę Turystyczną, która prowadzi przez dawne piwnice kupieckie. Niedaleko znajduje się kościół i klasztor Bernardynów z ołtarzem i posągami rodu Ligęzów, a także Muzeum Dobranocek przy ul. Mickiewicza – dobry pomysł, jeśli zwiedzasz Rzeszów z dziećmi.