Turbacz

Turbacz (1310 m n.p.m.) to najwyższy szczyt Gorców i jeden z najpopularniejszych celów górskich wycieczek w Małopolsce. Wznosi się nad Nowym Targiem, w miejscu, gdzie zbiegają się grzbiety całego pasma, a tuż pod wierzchołkiem stoi duże kamienne schronisko PTTK. Warto tu wejść przede wszystkim dla panoramy Tatr i Pienin, rozległych hal i największego w Gorcach węzła szlaków — Turbacz należy też do Korony Gór Polski, więc dla wielu jest obowiązkowym punktem na liście.

Szczyt i jego otoczenie

Masyw zbudowany jest z fliszu karpackiego. Sam wierzchołek jest zalesiony i stoi na nim kamienny obelisk; najlepsze widoki rozciągają się nie z samego szczytu, lecz z polany Wolnica i tarasu przed schroniskiem. Przy dobrej przejrzystości widać stąd całe Tatry — od Tatr Bielskich, przez Łomnicę, Gerlach (2655 m) i Świnicę, po Kasprowy Wierch i Banówkę w Tatrach Zachodnich — a na wschodzie Pieniny i Jezioro Czorsztyńskie. Na Hali Turbacz stoi drewniany Szałasowy Ołtarz z tablicą upamiętniającą Karola Wojtyłę, który wędrował po Gorcach. Ciekawostka: sam wierzchołek leży tuż poza granicą Gorczańskiego Parku Narodowego, która biegnie wschodnim i północnym zboczem.

Schronisko im. Władysława Orkana

Pierwsze schronisko zbudowano w 1925 roku na polanie Wisielakówka; w 1933 roku spłonęło, najpewniej podpalone przez kłusowników. Drugie, wznoszone od 1934 roku na skraju Hali Długiej, spalono w listopadzie 1943 roku. Obecny budynek według projektu Anny Górskiej otwarto 21 sierpnia 1958 roku. Dziś ma 110 miejsc noclegowych w pokojach od 2- do kilkunastoosobowych, apartament, restaurację, bufet i salę kominkową; obok jest pole namiotowe. Przy schronisku działa ekspozycja o historii turystyki w Gorcach, a od 2021 roku w osobnym budynku obok mieści się stacja GOPR. Dla osób nocujących doba trwa od 16:00 do 10:00.

Szlaki na Turbacz — którędy i ile czasu

Czasy podejścia do schroniska według Małopolskiej Organizacji Turystycznej:

• Nowy Targ, szlak zielony przez polanę Upłaz — ok. 2 h, najkrócej, ale stromo.
• Nowy Targ, szlak żółty — ok. 2,5 h, łagodnie, obok Kaplicy Papieskiej na Rusnakowej Polanie.
• Koninki — wyciągiem krzesełkowym na Tobołów, potem niecałe 2 h pieszo.
• Rabka-Zdrój, czerwony Główny Szlak Beskidzki przez Stare Wierchy — ok. 4,5 h.
• Niedźwiedź, szlak zielony przez Turbaczyk — ok. 4,5 h.

Ze schroniska na wierzchołek jest kilka minut czerwonym szlakiem. Zielony i żółty szlak z Nowego Targu łatwo połączyć w pętlę.

Dojazd i parking

Do schroniska nie dojedziesz samochodem. Najczęściej parkuje się w Nowym Targu (Kowaniec lub Długa Polana), w Koninkach przy dolnej stacji wyciągu albo w Obidowej w dolinie Lepietnicy. Do Nowego Targu kursują autobusy z Krakowa i Zakopanego.

Praktyczne wskazówki

Szczyt jest dostępny przez cały rok i bezpłatnie, ale część szlaków prowadzi przez Gorczański Park Narodowy, gdzie na wybranych trasach pobierane są opłaty za wstęp, a psy są dozwolone tylko na wyznaczonych szlakach — przed wyjściem sprawdź zasady na stronie parku. Zimą trasy z Nowego Targu są popularne wśród skiturowców i biegaczy narciarskich; pamiętaj o raczkach i krótkim dniu. W sezonie i w weekendy nocleg w schronisku warto zarezerwować telefonicznie.

W okolicy

Z Turbacza czerwonym szlakiem dojdziesz na Stare Wierchy albo w stronę Kudłonia i Gorca. U podnóża, w Nowym Targu, warto zajrzeć na rynek, a w Rabce-Zdroju — do parku zdrojowego.