Gorczański Park Narodowy

Gorczański Park Narodowy chroni centralną część Gorców — pasma Beskidów Zachodnich między Rabką-Zdrojem, Mszaną Dolną, Nowym Targiem a doliną Ochotnicy. Na ok. 7030 ha rosną stare lasy bukowo-jodłowe i świerkowe, a między nimi leżą pasterskie polany z widokiem na Tatry. To jeden z 23 polskich parków narodowych i świetne miejsce na całodniową wędrówkę z dala od tłumów Zakopanego — Gorce leżą zaledwie ok. półtorej godziny jazdy od Krakowa.

Historia i przyroda Gorców

Ochrona tych lasów zaczęła się w 1927 roku, gdy właściciel dóbr Ludwik Wodzicki utworzył 114-hektarowy rezerwat im. Władysława Orkana. Park narodowy powołano w 1981 roku; jego organizatorem i pierwszym dyrektorem był Jerzy Honowski. Początkowo liczył 5908 ha, dziś — ok. 7030 ha, a wokół rozciąga się otulina o powierzchni ponad 16 tys. ha. Siedziba dyrekcji mieści się w Porębie Wielkiej.

Lasy pokrywają ok. 95% powierzchni parku, a wiele drzew ma ponad 100 lat. Żyje tu 185 gatunków kręgowców, m.in. ryś, wilk, niedźwiedź brunatny i głuszec; symbolem parku jest salamandra plamista. Wyjątkową wartością są polany — ślad dawnego pasterstwa. Dziś stopniowo zarastają, dlatego część z nich się kosi, a na Hali Długiej przywrócono wypas owiec. Wiosną zakwitają na nich krokusy.

Szczyty i szlaki: Turbacz, Gorc, Kudłoń

Najwyższy szczyt Gorców, Turbacz (1310 m), leży tuż za granicą parku, ale prowadzą na niego szlaki przez park, a pod wierzchołkiem stoi schronisko PTTK. W granicach parku znajdują się m.in. Jaworzyna Kamienicka (1288 m), Kudłoń (1274 m), Czoło Turbacza (1258 m) i Gorc (1228 m) z wieżą widokową. Popularne trasy:

• z Koninek przez Tobołów i Obidowiec na Turbacz — klasyczne wejście od północy,
• z Lubomierza-Rzek na Gorc i polanę Podskały — widokowa trasa na wschodnią część pasma,
• z doliny Kamienicy (Trusiówka) — jedyny parking prowadzony przez park; stąd niebieski szlak wiedzie doliną Kamienicy na Przełęcz Borek, w centralną część pasma,
• z Łopusznej i Ochotnicy — wejścia od południa, z widokiem na Tatry i Pieniny.

Zaplanuj 4–8 godzin na całodniową pętlę. Krótsze ścieżki edukacyjne, np. „Dolina Gorcowego Potoku” z Trusiówki, nadają się dla rodzin z dziećmi.

Bilety i zasady (stan na październik 2026)

• Wstęp jest płatny przez cały rok: bilet 1-dniowy 10 zł (ulgowy 5 zł), 3-dniowy 20/10 zł, 7-dniowy 50/25 zł, imienny 90-dniowy 200/100 zł; e-bilety na gorce.eparki.pl.
• Bez opłat: dzieci do 7 lat, posiadacze Karty Dużej Rodziny, mieszkańcy wskazanych gmin; opłat nie pobiera się też na odcinkach szlaków biegnących granicą parku i w parku dworskim Wodzickich w Porębie Wielkiej.
• Ministerstwo przygotowuje zmianę przepisów, która może podnieść ceny biletów do parków narodowych — sprawdzaj cennik przed wyjazdem.
• Psy: co do zasady nie wolno wprowadzać psów; wyjątkiem jest sześć wyznaczonych odcinków szlaków (pies na smyczy i w kagańcu), spacer w parku dworskim oraz trzy szlaki graniczne.
• Poruszaj się tylko po znakowanych szlakach, od świtu do zmierzchu; ogniska i biwak wyłącznie na polach biwakowych Trusiówka i Oberówka.

Gorce zimą 2026/27

Zimą park nie utrzymuje szlaków i nie znakuje dodatkowo tras — przy śniegu i oblodzeniu trzeba liczyć na siebie (raczki, stuptuty, aplikacja z mapą). Narciarstwo skiturowe dozwolone jest wyłącznie po znakowanych szlakach pieszych, a pieszy ma pierwszeństwo. Biegówki: nieformalne trasy w dolinie Kamienicy, Olszowego Potoku i Turbacza oraz przygotowane trasy m.in. w Obidowej, Klikuszowej i Lubomierzu-Rzekach. Na narty zjazdowe pojedziesz do stacji poza parkiem: Tobołów w Koninkach, Lubomierz Ski, Nowy Targ – Długa Polana i Kluszkowce.

Najlepsza pora i bezpieczeństwo

Najładniej jest wiosną, gdy na polanach kwitną krokusy, i jesienią, kiedy buczyny przebarwiają się na rudo, a przejrzyste powietrze odsłania Tatry. Latem polany nagrzewają się, więc wyrusz wcześnie i zabierz wodę. Gorce są łagodniejsze od Tatr, ale pogoda zmienia się szybko, a zasięg telefonu w dolinach bywa słaby. W razie wypadku dzwoń do GOPR: 985 lub 601 100 300 (warto mieć też aplikację „Ratunek”).

Ośrodek Edukacyjny w Porębie Wielkiej. W siedzibie parku działa wystawa przyrodnicza (bilet 12 zł, ulgowy 6 zł, na miejscu tylko gotówka). Od listopada do kwietnia czynna wtorek–piątek 10:00–15:00 (ostatnie wejście 14:00), od maja do października wtorek–niedziela 10:00–16:00. Kontakt: Poręba Wielka 590, 34-735 Niedźwiedź, tel. 18 33 17 207, gpn@gorcepn.pl.

Dojazd

Z Krakowa jedziesz drogą S7 (zakopianką), a dalej lokalnymi drogami do Mszany Dolnej lub Nowego Targu — łącznie ok. 1,5 godziny. Węzłem autobusowym od północy jest Mszana Dolna (kursy do Koninek, Poręby Wielkiej, Lubomierza i Koniny), od południa — Nowy Targ (Łopuszna, Ochotnica). Parkingi przy wejściach prowadzą głównie prywatni właściciele.