Dwór w Łopusznej

Dwór w Łopusznej to jeden z najpiękniejszych zachowanych drewnianych dworów szlacheckich w Małopolsce — parterowy, bielony budynek z wysokim, łamanym dachem krytym gontem, stojący u stóp Gorców, ok. 10 km na wschód od Nowego Targu. Od 1978 roku jest filią Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem. To dobry przystanek na trasie między Podhalem a Pieninami: krótka lekcja historii dawnych ziemian, romantycznych poetów i podhalańskiej wsi, z XV-wiecznym kościołem tuż obok.

Historia dworu

Folwark w Łopusznej istniał już w XVI wieku, ale sam dwór wzniósł ok. 1790 roku Romuald Lisicki, uczestnik konfederacji barskiej. Później majątek przeszedł w ręce Leona Przerwy-Tetmajera i jego żony Ludwiki z Lisickich, a po nich — córki Kamili i jej męża Kazimierza Lgockiego. W 1892 roku Lgoccy przebudowali dom: drewniane ściany otynkowano i pobielono, a ciężar wysokiego dachu przejęły okrągłe słupy-kolumny.

Po klęsce powstania listopadowego w Łopusznej ukrywał się poeta Seweryn Goszczyński; jego „Dziennik podróży do Tatrów” zawiera najstarszy drukowany opis dworu z gankiem i ławkami. W okresie międzywojennym Lgoccy prowadzili tu nowoczesne gospodarstwo, z największą na Podtatrzu owczarnią. Po wojnie majątek upaństwowiono i niszczał, aż w maju 1978 roku przejęło go Muzeum Tatrzańskie i rozpoczęło restaurację.

Co zobaczyć

• Dwór z odtworzoną kuchnią; obecnie trwa tu wystawa czasowa „Mali Gazdowie. Dzieciństwo pod Tatrami” (do 1 czerwca 2027), a wystawa stała ma wrócić po zakończeniu prac.
• „Gacek” — mały zabytkowy domek obok dworu, nazwany od pseudonimu poety Bohdana Zaleskiego, który w nim mieszkał.
• Piwnice lamusa w ogrodzie — pozostałość domku, w którym żył Goszczyński.
• Chałupę Klamerusów z 1887 roku, przeniesioną przez muzeum w 1980 roku, przy drodze poza ogrodzeniem — jej ekspozycja jest obecnie niedostępna, ale budynek obejrzysz z zewnątrz.

Godziny i bilety (stan na październik 2026)

Dwór jest czynny od środy do niedzieli w godz. 9:00–16:00 (ostatnie wejście 15:30); w poniedziałki i wtorki nieczynny. Bilety: normalny 10 zł, ulgowy 5 zł, oprowadzanie 30 zł; mieszkańcy m.in. gminy Nowy Targ i Zakopanego płacą 1 zł. W czwartki wystawy stałe są bezpłatne. Opłaca się bilet tygodniowy do wszystkich filii Muzeum Tatrzańskiego (69/34 zł). Ponieważ trwają prace remontowo-konserwatorskie, przed wyjazdem warto zadzwonić: 535 668 777.

Na zwiedzanie dworu i spacer po zespole wystarczy 45–60 minut. To dobre miejsce dla rodzin — obecna wystawa opowiada o dzieciństwie na Podhalu.

Praktyczne wskazówki

• Najlepiej łączyć wizytę z obejrzeniem kościoła: oba obiekty dzieli kilka minut spaceru przez potok Czerwonka.
• Teren wokół dworu to trawiaste podwórze i łąka — po deszczu przydadzą się wygodne buty.
• Wnętrza są niewielkie, a grupy powyżej 15 osób powinny umówić się wcześniej (bilet grupowy 9 zł/os.).
• Jesienią dwór otoczony złotymi drzewami wygląda wyjątkowo fotogenicznie.

Dojazd

Łopuszna leży przy drodze z Nowego Targu w stronę Krościenka i Pienin; dwór widać z drogi. Z Zakopanego dojedziesz w ok. 40 minut, z Krakowa — w niespełna dwie godziny.

W okolicy

• Kościół Świętej Trójcy i św. Antoniego Opata — drewniana świątynia z XV wieku po drugiej stronie potoku Czerwonka, na Szlaku Architektury Drewnianej.
• Gorczański Park Narodowy — szlaki na Turbacz i Gorc.
• Nowy Targ — stolica Podhala z rynkiem.