Drewniany kościół Świętej Trójcy i św. Antoniego Opata w Łopusznej

Drewniany kościół Świętej Trójcy i św. Antoniego Opata w Łopusznej (gmina Nowy Targ) to późnogotycka świątynia z ostatniej dekady XV wieku, konsekrowana w 1504 roku. Stoi nad Dunajcem, przy ujściu potoku Czerwonka, w sąsiedztwie dworu Tetmajerów. Najcenniejszy w środku jest gotycki tryptyk z ok. 1460 roku, a z kościołem wiąże się też postać ks. Józefa Tischnera.

Historia

Pierwszy kościół powstał zapewne po lokacji wsi w 1364 roku – w 1400 roku wzmiankowano już rektora „ecclesiae in Lopuszno”. Obecną świątynię wzniesiono z drewna jodłowego w konstrukcji zrębowej w ostatniej dekadzie XV wieku. W 1504 roku konsekrował ją biskup krakowski Jan Konarski pod długim wezwaniem: Świętej Trójcy, Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, św. Stanisława i św. Antoniego Opata. Na przełomie XVI i XVII wieku dostawiono wieżę o konstrukcji słupowo-ramowej.

Parafia była mała i uboga: w 1529 roku dziesięcina dla biskupa wynosiła ledwie 16 groszy, a w 1596 roku zniesiono ją, włączając do Ostrowska; przywrócono ją dopiero w 1792 roku. Kościół, stojący na terenie często zalewanym, wielokrotnie remontowano. Przebudowy z 1932 roku i po powodzi z lat 1934–1935 zniszczyły oryginalne ostrołukowe portale, a po kolejnej powodzi z 1997 roku świątynię gruntownie zakonserwowano w latach 2005–2006.

Co zobaczyć

• Tryptyk w ołtarzu głównym (ok. 1460) – uznawany za jedno z najcenniejszych i najlepiej zachowanych dzieł rzeźbiarskich Małopolski XV wieku. W środku Koronacja Najświętszej Maryi Panny przez Trójcę Świętą, na skrzydłach m.in. św. Antoni Pustelnik i św. Franciszek z Asyżu, na rewersie Zwiastowanie.
• Fragmenty XVI-wiecznej polichromii patronowej na parapecie chóru i deskach dawnych stropów; obecne malowidła pochodzą z 1935 roku.
• Dzwony – najstarszy z 1540 roku z napisem „Ave Maria Gracia [Ple]na”, drugi z 1732 roku z herbem Wieniawa, trzeci z 2006 roku poświęcony Janowi Pawłowi II.
• Zasłona wielkopostna z 1753 roku z pochodem na Kalwarię; drugą, z biczowaniem Chrystusa, znaleziono w 2016 roku na strychu przy plebanii.
• Bryła – stromy gontowy dach, izbicowa wieża z dachem namiotowym, soboty przy ścianie północnej i ogrodzenie z bramką w stylu zakopiańskim.

Ks. Tischner i Łopuszna

Ks. Józef Tischner odprawił tu mszę prymicyjną 10 lipca 1955 roku, a 2 lipca 2000 roku w Łopusznej odbyła się jego msza pogrzebowa pod przewodnictwem kard. Franciszka Macharskiego. Filozof pisał o kościele jako o „miejscu ciszy”, które każde pokolenie od XV wieku chroniło przed wiatrem i wodą.

Tripto podpowiada

• Zwiedzanie: to czynny kościół parafialny; poza nabożeństwami wnętrze bywa zamknięte, więc szczegóły ustal z parafią.
• Dojazd: Łopuszna leży przy drodze wojewódzkiej nr 969 z Nowego Targu do Krościenka.
• Połącz z: dworem Tetmajerów obok kościoła i innymi świątyniami Szlaku Architektury Drewnianej, np. w Dębnie Podhalańskim.