Stare Wierchy w Gorcach

Przez polanę na Starych Wierchach biegła kiedyś droga z Krakowa na Węgry, z mytem i karczmą, w której bywali zbójnicy. Dziś stoi tu schronisko PTTK, a z rozległej polany widać panoramę Tatr i Babią Górę. Stare Wierchy (ok. 970 m n.p.m.) to niepozorne wzniesienie w zachodnich Gorcach, ale jedno z najważniejszych skrzyżowań szlaków w tej części gór – i świetny cel na pół dnia z Rabki lub Obidowej.

Historia: Droga Królewska i zbójnicka karczma

Przez polanę prowadziła dawniej kołowa droga ze Szczyrzyca przez Mszanę Dolną, Porębę Wielką, Obidową i Klikuszową do Nowego Targu – fragment szlaku z Krakowa na Węgry zwanego Drogą Królewską, wspominanego w dokumentach już w 1255 roku. Za przejazd pobierano myto, a podróżnych obsługiwała karczma. Według podań ludowych zbójnicy, zwani tu „chłopcami zza bucka”, związali karczmarza łańcuchem i utopili w potoku. Polana jeszcze na początku XXI wieku była użytkowana rolniczo.

Schronisko: spalone w 1945, odbudowane w 1974

Pierwsze schronisko zbudował rabczański oddział Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i oddał do użytku w 1932 roku – niewielki drewniany dom z werandą i noclegami dla 23 osób. W czasie wojny służyło też partyzantom i 10 stycznia 1945 roku zostało spalone przez Niemców podczas akcji przeciw partyzantce. Obecne schronisko, zaprojektowane przez Zbigniewa Radziewanowskiego, otwarto 13 stycznia 1974 roku; nosi imię Czesława Trybowskiego, inicjatora odbudowy. Oferuje noclegi w pokojach 2–9-osobowych, domową kuchnię, miejsce na namiot i ognisko, a obok działa wyciąg narciarski.

Co zobaczyć i jak dojść

Stare Wierchy są zwornikiem: grzbiet od Turbacza rozgałęzia się tu na ramię północno-zachodnie, opadające do Rabki-Zdroju, i południowo-zachodnie, biegnące ku Przełęczy Sieniawskiej. Na polanie stykają się granice trzech wsi: Ponic, Obidowej i Poręby Wielkiej. Najpopularniejsze wejścia:

• niebieski z parkingu pod Kułakowym Wierchem – 5,4 km, ok. 1 h 30 min (najkrótszy),
• czerwony z Rabki-Zdroju przez Maciejową – ok. 2 h 20 min,
• zielony z Nowego Targu-Kowańca przez Obidową – ok. 2 h,
• zielony z Koninek przez Obidowiec – ok. 2 h 25 min,
• żółty z Rabki-Zarytego przez Olszówkę – ok. 3 h 45 min,
• czerwony dalej na Turbacz – ok. 2 h 10 min.

Tripto podpowiada

Na panoramę Tatr wybierz przejrzysty dzień jesienią lub zimą – latem szczyty często giną w mgiełce. Ciekawa pętla to wejście niebieskim szlakiem i zejście czerwonym przez Maciejową do Rabki (wtedy potrzebny jest transport powrotny). Zimą polana zamienia się w teren do narciarstwa, więc na podejściu przydadzą się raczki. Polana leży na obrzeżach enklawy Gorczańskiego Parku Narodowego – trzymaj się szlaków i nie rozpalaj ognia poza miejscem przy schronisku.