Kościół św. Krzyża w Chabówce

Tuż przy zakopiance, na zachodnim zboczu Piątkowej Góry na granicy Chabówki i Rdzawki, stoi drewniany kościół Świętego Krzyża „na Obidowej". Zbudowany w 1757 roku, otoczony sobotami i starymi lipami, od pokoleń jest przystankiem w drodze w Tatry – kiedyś dla pielgrzymów i podróżnych, dziś dla kierowców, którzy zjeżdżają na parking obok.

Historia: od kaplicy do kościoła przy trakcie

Świątynię wzniesiono w 1757 roku na miejscu dawnej kaplicy, z fundacji Jana Wielopolskiego, wojewody sandomierskiego. Stała przy dawnym gościńcu, którym jeżdżono z Krakowa „do Tatr i Pienin”, zanim do Zakopanego doprowadzono kolej. Podróżniczka Maria Steczkowska opisała w 1857 roku samotny, poczerniały kościółek ocieniony lipami, w którym nabożeństwa odprawiano tylko dwa razy w roku – na święta Znalezienia i Podwyższenia Krzyża. W 1928 roku opiekę nad kościołem objął Krakowski Klub Automobilowy, a od 1965 roku dba o niego Zgromadzenie Księży Marianów z Rdzawki.

2 października 1994 roku budynek podpalili nieznani sprawcy. Kościół ocalał dzięki zbiegowi okoliczności: zakopianką wracała akurat specjalistyczna jednostka straży pożarnej z Krakowa. Spłonęła jedna ściana z zabytkową rzeźbą Ukrzyżowania, a późnobarokowe wyposażenie częściowo zrekonstruowano.

Co zobaczyć

Kościół ma konstrukcję zrębową, a prezbiterium i część nawy okalają soboty – niskie podcienia na słupach, pod którymi dawniej nocowali pielgrzymi przybywający na odpust już w sobotę. Ściany i stropy pokrywa polichromia z 1901 roku o motywach figuralnych, ornamentalnych i architektonicznych, odnowiona w 1975 roku i zrekonstruowana po pożarze. Na stropie widać ognisty krzyż wśród obłoków – nawiązanie do legendy o kupcu napadniętym przez zbójców, który miał zawołać „Krzyżu Święty, ratuj mnie”.

Ciekawostki

Według innej wersji legendy zbójcy skamienieli, a ich „dowodem” mają być kamienne fragmenty z ludzkimi sylwetkami w parkanie wokół kościoła. Około 200 metrów od świątyni, po drugiej stronie zakopianki, bije Źródło Pociesznej Wody, któremu przypisywano moc leczenia chorób oczu i nóg; od 1997 roku jest pomnikiem przyrody. Na odcinku szosy koło Rdzawki często nagle wjeżdża się w gęstą mgłę – być może stąd wzięła się opowieść o mgle, która ukryła kupca przed napastnikami.

Tripto podpowiada

Zgodnie z informacją opiekunów kościół można obejrzeć z zewnątrz i w przedsionku. Msze odprawiane są w niedziele i święta o 8:00, 9:00 i 10:00, a odpusty przypadają w maju (Znalezienie Krzyża) i we wrześniu (Podwyższenie Krzyża). Ze stoków Piątkowej Góry widać okoliczne pasma, przy dobrej pogodzie także Tatry i Babią Górę. Pieszo dojdziesz tu z Rabki-Zdroju szlakiem w około 1,5 godziny.