Smreczyński Staw w Tatrach

Smreczyński Staw nie leży w skalnym kotle jak większość tatrzańskich jezior, lecz w lesie, na wysokości 1226 m n.p.m., między morenami dwóch dawnych lodowców. Nad świerkami wznoszą się Kamienista, Błyszcz i Bystra, a do brzegu prowadzi krótki czarny szlak od schroniska na Hali Ornak. To spokojny cel na zakończenie wycieczki Doliną Kościeliską i jedno z niewielu tatrzańskich jezior, w których żyją płazy.

Jezioro, które powoli znika

Staw ma powierzchnię 0,75 ha, średnią głębokość 1,8 m i maksymalną 5,3 m. Woda jest mało przejrzysta – zaledwie 1,5–2 m – bo w jeziorze rozwija się bogate życie: fitoplankton, rzadki w Polsce krasnorost Batrachospermum, a w wodzie traszki górskie i karpackie oraz żaby trawne. Brzegi są bagniste, porasta je m.in. czermień błotna, roślina rzadka w Karpatach. Tatrzański Park Narodowy zwraca uwagę, że jezioro stopniowo zanika: na dnie gromadzi się materia organiczna, a brzegi zarasta torfowisko.

Nazwa pochodzi od dawnej Hali Smreczyny. W pobliżu leżą dwie zarastające polany – Wyżnia i Niżnia Smreczyńska, a nad stawem zatrzymują się na odpoczynek ptaki przelotne.

Co zobaczyć

• Panoramę Tatr Zachodnich nad lasem: Smreczyński Wierch (2086 m), Kamienistą (2126 m), Błyszcz (2158 m) i zbocza Starorobociańskiego Wierchu (2178 m), po których biegnie granica polsko-słowacka.
• Moreny pomiędzy dwoma dawnymi lodowcami, po których prowadzi szlak.
• Świerczynę zaatakowaną w ostatnich latach przez kornika drukarza – suche pnie to część naturalnych procesów w strefie ochrony przyrody.
• Latem kilka gatunków ważek nad wodą.

Ciekawostki

Górale wierzyli, że staw nie ma dna. Legenda mówi o gaździe, który zaczął kopać rów, by spuścić wodę i zrobić z jeziora łąkę – głos z wody ostrzegł go, że zaleje wszystkie wsie aż po morze. Od lat 30. XIX wieku jezioro przyciągało artystów: malowali je Walery Eljasz-Radzikowski, Wojciech Gerson i Leon Wyczółkowski. Nie wszyscy byli zachwyceni – Seweryn Goszczyński, który oglądał staw w 1832 roku, narzekał na bagniste brzegi i mętną wodę, a Kazimierz Wodzicki w 1850 roku opisał ją jako brunatną i pełną robactwa. Stefan Żeromski umieścił jezioro w „Popiołach”, nazywając je „Zmiennym”.

Szlak i dojście

Czarny szlak zaczyna się przy rozdrożu na głównej drodze Doliny Kościeliskiej, tuż poniżej schroniska PTTK na Hali Ornak (ok. 1106 m). Ma ok. 1,2 km długości i ok. 120 m przewyższenia – według TPN dojście zajmuje ok. 20 minut, a powrót jeszcze mniej. Z Kir u wylotu doliny do schroniska prowadzi szeroka, utwardzona droga; TPN opisuje trasę Kiry – Wąwóz Kraków – Ornak – Smreczyński Staw jako dostępną dla wózków i dobrą dla początkujących, z łączną długością ok. 14 km.

Tripto podpowiada

Na całą wycieczkę z Kir do stawu i z powrotem zaplanuj 5–6 godzin z odpoczynkiem w schronisku. Wejście do Tatrzańskiego Parku Narodowego jest biletowane – bilet kupisz w punkcie przy wejściu do doliny lub online. Staw leży w obszarze ochrony ścisłej, więc nie schodź ze szlaku na podmokłe brzegi i nie karm ptaków. Najładniej jest rano, gdy przy bezwietrznej pogodzie w wodzie odbijają się szczyty.