Giewont

Z centrum Zakopanego trudno go przeoczyć: wapienny masyw Giewontu wyrasta nad miastem niemal pionową, 600-metrową ścianą, a jego zarys od pokoleń przypomina śpiącego rycerza. Na Wielkim Giewoncie (1895 m n.p.m.) stoi żelazny krzyż z 1901 roku, cel jednej z najpopularniejszych wycieczek w polskich Tatrach. To jednak góra, która wymaga szacunku: końcówka szlaku prowadzi po łańcuchach, a podczas burzy szczyt należy do najgroźniejszych miejsc w Tatrach.

Góra-symbol Zakopanego

Masyw ma 2,7 km długości i trzy wierzchołki: Wielki Giewont (1895 m), Długi Giewont (1868 m) i Mały Giewont (1739 m). Leży w Tatrach Zachodnich, w granicach Tatrzańskiego Parku Narodowego, między Doliną Strążyską, Doliną Małej Łąki, Doliną Kondratową i Doliną Bystrej. W XIX wieku nazywano go „królem zakopiańskim” – Walery Eljasz-Radzikowski pisał w 1880 roku, że widać go z prawie każdej chaty. Według jednej z wersji legendy pod Giewontem śpią rycerze, którzy obudzą się, gdy Polsce zagrozi wielkie niebezpieczeństwo; w ścianach masywu nie brakuje jaskiń, a jedna z nich nosi nazwę Jaskini Śpiących Rycerzy.

Krzyż na szczycie

Pomysł wyszedł od zakopiańskiego proboszcza, ks. Kazimierza Kaszelewskiego, który chciał upamiętnić 1900. rocznicę narodzin Chrystusa. Krzyż ma 17,5 m wysokości (2,5 m tkwi w skale) i składa się z około 400 żelaznych elementów wykonanych w krakowskiej fabryce Góreckiego. Części przywieziono koleją i wozami na Halę Kondratową, a stamtąd na szczyt wynieśli je własnoręcznie parafianie – przy pracach pomagało około pięciuset osób. Montaż trwał od 3 do 9 lipca 1901 roku, a 19 sierpnia krzyż poświęcono. Od 2007 roku jest wpisany do rejestru zabytków.

Szlaki i łańcuchy

Na Wielki Giewont prowadzą trzy popularne warianty, które spotykają się w rejonie Kondrackiej Przełęczy:

• niebieski z Kuźnic przez Kalatówki i Halę Kondratową ze schroniskiem PTTK – około 3 godzin podejścia według mapy,
• czerwony z Doliny Strążyskiej przez Polanę Strążyską i Przełęcz w Grzybowcu – około 3 godzin do Wyżniej Kondrackiej Przełęczy i 15 minut na szczyt,
• żółty z Gronika przez Dolinę Małej Łąki – około 2:45 godz. do Kondrackiej Przełęczy i 30 minut na wierzchołek.

Ostatni odcinek pod szczytem jest skalisty, ubezpieczony łańcuchami i ma ruch jednokierunkowy: wchodzi się prawą stroną (patrząc z dołu), schodzi drugą. W sezonie, przy dobrej pogodzie, tworzą się tu długie kolejki.

Burze i Żleb Kirkora

Giewont jest bardzo niebezpieczny w czasie burzy. 22 sierpnia 2019 roku pioruny uderzyły w kopułę szczytową: zginęły 4 osoby, w tym dwoje dzieci, a ponad sto zostało rannych. Podobna tragedia wydarzyła się już w 1937 roku, podczas pielgrzymki do krzyża. Drugim zagrożeniem jest Żleb Kirkora opadający z Giewonckiej Przełęczy – do 2003 roku zginęło w nim ponad 20 turystów, którzy zeszli ze szlaku, by skrócić drogę powrotną.

Ciekawostki

• W 1858 roku Maria Steczkowska zanotowała, że mieszkańcy Zakopanego używali szczerbiny Giewontu jak zegara: gdy słońce stało nad nią, było południe.
• Najstarsze wzmianki o Giewoncie dotyczą XVI-wiecznej kopalni miedzi „Gyewant”.
• W ścianach Giewontu zimują kozice – to jedno z niewielu takich miejsc w polskich Tatrach.
• Krzyż można obejrzeć przez lunetę ze szczytu Gubałówki.

Tripto podpowiada

Na całą wycieczkę zarezerwuj 5–8 godzin z przerwami. Wyjdź wcześnie rano: łańcuchy są wtedy mniej zatłoczone, a letnie burze w Tatrach rozwijają się zwykle po południu. Jeśli nad górami zbierają się ciemne chmury, zawróć przed odcinkiem z łańcuchami i nigdy nie schodź na skróty. Na szlak potrzebujesz biletu wstępu do Tatrzańskiego Parku Narodowego (kupisz go przy wejściu na szlak lub online), a psów wprowadzać nie wolno. Najładniejszy widok na sylwetkę „śpiącego rycerza” masz z Równi Krupowej w centrum Zakopanego.

Bilety, godziny i dojazd 2026

• Bilet wstępu do Tatrzańskiego Parku Narodowego (stan na październik 2026): normalny 11 zł, ulgowy 5,50 zł, 7-dniowy 55 zł / 27,50 zł. Ulgowy przysługuje m.in. uczniom, studentom, emerytom, rencistom i osobom z niepełnosprawnością; bezpłatnie wchodzą dzieci do 7 lat i posiadacze Karty Dużej Rodziny. Bilet kupisz w kasie przy wejściu, online albo przez kod QR przy szlaku.
• Kasy na Kalatówkach, w Dolinie Strążyskiej i Dolinie Małej Łąki: od 15 października do 15:00, w listopadzie, grudniu i styczniu 8:00–14:00, od lutego do kwietnia 7:00–15:00, w lipcu i sierpniu 6:00–17:00. Poza godzinami pracy kas kup bilet online lub przez kod QR.
• Zakaz nocnego wędrowania: od 1 marca do 30 listopada na szlakach parku nie wolno przebywać od zmierzchu do świtu.
• Dojazd do Kuźnic: odcinek od ronda Jana Pawła II (rondo kuźnickie) do Kuźnic jest zamknięty dla prywatnych samochodów. Do Kuźnic kursują busy z dworca autobusowego (oznaczone „Kuźnice”), przystanki są też przy rondzie.
• Parking: płatny parking parku narodowego przy ul. Chałubińskiego, opłata całodniowa 30 zł za samochód osobowy.
• Remont szlaku: w październiku 2026 remontowany jest odcinek Wielka Polana Małołącka – Przełęcz w Grzybowcu – Wyżnia Kondracka Przełęcz; zachowaj tam szczególną ostrożność.
• Warunki jesienią: w połowie października 2026 w wyższych partiach Tatr, powyżej ok. 1850 m, zalega zmrożony śnieg i lód, więc skały i łańcuchy pod szczytem bywają bardzo śliskie. Przed wyjściem sprawdź komunikat turystyczny parku.