Śluza Przewięź na Kanale Augustowskim

Przez śluzę Przewięź 9 czerwca 1999 roku przepłynął Jan Paweł II – statkiem „Serwy” w drodze z Augustowa do Studzienicznej. Ta niepozorna, ręcznie obsługiwana śluza z lat 1826–1827 łączy jeziora Białe Augustowskie i Studzieniczne i do dziś zachowała się w oryginalnym stanie. Leży w granicach Augustowa, w części miasta, od której wzięła nazwę.

Historia: śluza nr 2 z planu Prądzyńskiego

Kanał Augustowski miał dać Królestwu Polskiemu drogę do Bałtyku z pominięciem pruskich ceł. Trasę wytyczał od 1823 roku ppłk Ignacy Prądzyński i już w jego pierwszym projekcie między Jeziorem Białym a Studzienicznym zaplanowano przekop ze śluzą nr 2. Ostatecznie Przewięź jest szóstą śluzą licząc od Biebrzy, na 43,6 km drogi wodnej. Budową kierował ppłk inż. August Szulc. Śluzy miały być wykładane czerwoną cegłą i białym piaskowcem – świadome nawiązanie do polskich barw narodowych.

Liczby i konstrukcja

• komora o długości 46,17 m i szerokości 5,96 m,
• różnica poziomów wody zaledwie 0,86 m,
• drewniane wrota obsługiwane ręcznie.

Cały kanał ma 101 km, z czego 82 km w Polsce, i 18 śluz – 14 po polskiej stronie, 3 na Białorusi, a przez śluzę Kurzyniec przebiega granica. Przewięź należy do śluz, które zachowały się w oryginalnym stanie.

Rejs przez śluzę

Przewięź leży na „szlaku papieskim” Żeglugi Augustowskiej: port w Augustowie – rzeka Netta – jezioro Necko – Klonownica – Jezioro Białe – śluza Przewięź – Jezioro Studzieniczne. W sezonie letnim przy rejsie o 16:00 statek zatrzymuje się na ok. 20 minut w Studzienicznej, przy sanktuarium, które w 1999 roku odwiedził papież. Bilet kosztuje 90 zł, dzieci 7–12 lat 60 zł, do 6 lat 15 zł (cennik armatora, październik 2026). Firma przewozi rocznie prawie 100 tysięcy pasażerów.

Tripto podpowiada

Najciekawiej jest, gdy przez komorę przechodzi statek albo kajaki – zobaczysz wtedy ręczne otwieranie wrót i wyrównywanie wody. Po sezonie śluzy kanału pracują w ograniczonym trybie: od 1 listopada 2025 r. Wody Polskie śluzowały tylko w dni robocze 8:00–14:00, po zgłoszeniu dzień wcześniej, i do czasu zlodzenia. Samą śluzę obejrzysz bezpłatnie w każdej chwili; na spacer wystarczy 20–30 minut. Przy komorze uważaj na dzieci – brzegi są wysokie.