Bazylika Nawiedzenia NMP w Sejnach

Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Sejnach to jeden z dwóch w Polsce kościołów w stylu baroku wileńskiego z dwuwieżową fasadą, a zarazem sanktuarium Matki Bożej Sejneńskiej. Stoi w centrum Sejn, kilkanaście kilometrów od granicy z Litwą, w sąsiedztwie dawnego klasztoru dominikanów. To najciekawszy zabytek Suwalszczyzny, jeśli lubisz architekturę sakralną i dzieje pogranicza.

Historia bazyliki w Sejnach

Dominikanów sprowadzono do Sejn z Wilna w 1602 roku, a fundatorem klasztoru był Jerzy Grodziński. Kościół wzniesiono w latach 1610-1619 w formie późnorenesansowej, a konsekrował go w 1632 roku biskup Jerzy Tyszkiewicz. Zespół klasztorny ukończono w 1706 roku.

Dzisiejszy wygląd świątyni to efekt przebudowy z lat 1760-1779, ufundowanej przez Różę z Platerów Strutyńską. Zmieniono wtedy orientację kościoła, dobudowano dwie przęsła nawy i postawiono fasadę z dwiema wieżami zwieńczonymi barokowymi hełmami. Po kasacie zakonu przez władze pruskie w 1804 roku kościół stał się parafialny. W klasztorze działało w latach 1807-1817 liceum, a miasto nazywano wówczas „Oksfordem Północy". W 1818 roku kościół został katedrą diecezji augustowskiej (późniejszej sejneńskiej), a w klasztorze mieściło się seminarium duchowne, które wykształciło wielu litewskich duchownych i działaczy narodowych. Diecezję zlikwidowano w 1925 roku.

Co zobaczyć w środku

• Madonna Sejneńska - gotycka, drewniana figura Matki Bożej z Dzieciątkiem w formie szafkowego tryptyku, czczona od XVII wieku. Źródła podają różnie: XV wiek lub rok 1540; jeśli to dla ciebie ważne, zapytaj w parafii. Figura została koronowana w 1975 roku.
• Barokowe ołtarze i obrazy z drugiej połowy XVIII wieku.
• Kaplice: Najświętszego Serca Jezusowego (1661) i Matki Bożej (1881).
• Organy neobarokowe z 1907 roku, na których od 1993 roku grają uczestnicy międzynarodowego festiwalu młodych organistów Juniores Priores Organorium Seinensis.
• Sama bryła: sześcioprzęsłowy kościół halowy bez wydzielonego prezbiterium, z wieżami należącymi do największych w województwie podlaskim.

Bazylika mniejsza od 1973 roku, w 2005 roku świątynia została też kolegiatą kapituły sejneńsko-wigierskiej. Kościół jest wpisany do rejestru zabytków.

Jak zwiedzać i ile czasu zaplanować

Na sam kościół wystarczy 30-45 minut. Warto dodać spacer wokół placu Podominikańskiego (tak nazywa się oficjalnie od 2008 roku) i obejście zespołu klasztornego, w którym działa muzeum diecezjalne i etnograficzne prowadzone przez Sejneńskie Towarzystwo Opieki nad Zabytkami. Z całą okolicą to wygodnie pół dnia.

To czynna świątynia, więc zwiedzanie wnętrza odbywa się poza nabożeństwami. Zachowaj ciszę, pamiętaj o stosownym stroju i nie fotografuj podczas mszy.

Dla kogo

Dla miłośników architektury i historii, dla pielgrzymów, a także dla rodzin w drodze na Litwę lub w stronę Puszczy Augustowskiej i Wigier. Dzieci zwykle ucieszą się z wież i dużego placu. Plac przed bazyliką jest utwardzony, ale do wnętrza prowadzą schody, więc osoby na wózkach powinny zapytać w parafii o dostępność.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

Godziny otwarcia kościoła i ewentualne opłaty sprawdź przed wyjazdem. Wstęp do świątyni jest zwyczajowo bezpłatny, ale godziny zwiedzania najlepiej sprawdzić na stronie parafii (sejny.diecezja.elk.pl) lub telefonicznie w kancelarii. Informacji o wejściu na wieże nie znaleźliśmy.

Dojazd i parking

Sejny leżą przy granicy z Litwą, około 300 km od Warszawy: najwygodniej samochodem przez Białystok i Augustów. Do centrum miasta dojedziesz bez problemu, a parking znajdziesz przy placu obok bazyliki lub w pobliskich ulicach. Komunikacją publiczną jest trudniej, więc sprawdź rozkłady autobusów z Suwałk i Augustowa.

W okolicy

Niedaleko jest jezioro Hańcza, najgłębsze jezioro w Polsce, oraz Wigierski Park Narodowy z dawnym klasztorem kamedułów. W samych Sejnach zobacz dawną synagogę, w której działa muzeum i galeria. Podobną architekturę wileńską zobaczysz w sanktuarium w Różanymstoku.