Bazylika w Augustowie

Dwie 50-metrowe wieże bazyliki widać z daleka nad dachami centrum Augustowa – choć odbudowano je dopiero w 1986 roku, ponad czterdzieści lat po wojnie. Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa to najważniejsza świątynia miasta: jasno otynkowana, trójnawowa budowla z lat 1906–1911, wzniesiona na miejscu klasycystycznego kościoła św. Bartłomieja. Parafia, do której należy, sięga jednak czasów samego założyciela miasta, króla Zygmunta Augusta.

Historia: od drewnianego kościoła króla do bazyliki

Według parafii parafię erygował 23 lipca 1549 roku król Zygmunt August, który zbudował tu pierwszy, drewniany kościół. W 1767 roku stanął kościół murowany, a po jego zniszczeniu kolejny, z lat 1842–1847. Obecną świątynię zbudowano staraniem proboszcza ks. Wincentego Nowickiego w stylu, który parafia określa jako neoromański, a opracowania – jako eklektyczny. Konsekrował ją 18 czerwca 1932 roku biskup łomżyński Stanisław Kostka Łukomski.

W 1944 roku kościół został częściowo zniszczony. Korpus odbudowano już w 1947 roku pod kierunkiem ks. W. Chojnowskiego, ale na wieże miasto czekało do 1986 roku. 19 stycznia 2001 roku świątynię podniesiono do rangi bazyliki mniejszej. Kościół ma ok. 50 m długości, 20 m szerokości i 15 m wysokości do sklepienia; zmieniło się także wezwanie – dawny patron, św. Bartłomiej, pozostał w figurze na ołtarzu głównym.

Co zobaczyć

• Ołtarz główny w stylu neorenesansowym, z ciemnego dębu ze złoceniami, wykonany przez warszawską wytwórnię Zygmunta Węgrzeckiego; w centrum obraz Najświętszego Serca Jezusowego, wyżej figura św. Bartłomieja.
• Figury przy ołtarzu głównym: św. Wojciech, św. Stanisław, św. Kazimierz i św. Andrzej Bobola.
• Ołtarz św. Antoniego w prawej nawie z obrazem z 1927 roku sygnowanym przez B. Rutkowskiego.
• Ołtarz św. Apostołów Piotra i Pawła w lewej nawie – ten sam malarz, ten sam rok.
• Ołtarze w transepcie: św. Izydora Oracza (obraz z 1952 roku) i Świętej Rodziny z obrazem z 1929 roku.
• Kamień z marmurowym krzyżem przed bazyliką, odsłonięty 9 grudnia 2012 roku w hołdzie ofiarom katastrofy smoleńskiej.

Ciekawostki

Cztery z pięciu ołtarzy łączy jedno nazwisko malarza: obrazy do nich sygnował B. Rutkowski w latach 1927–1952. Trzy dębowe nastawy – główną, św. Antoniego i Świętej Rodziny – wykonała ta sama warszawska wytwórnia Węgrzeckiego, dzięki czemu wnętrze, mimo wojennych zniszczeń, zachowało spójny wystrój z pierwszej połowy XX wieku.

Tripto podpowiada

Bazylika stoi przy ul. ks. Skorupki 4, kilka minut spacerem od rynku. To czynny kościół parafialny, więc zwiedzanie planuj poza nabożeństwami i zachowaj ciszę; aktualne godziny mszy podaje strona parafii. Na obejrzenie wnętrza wystarczy 20–30 minut – zacznij od ołtarza głównego, a potem obejdź nawy boczne, gdzie wiszą obrazy Rutkowskiego. Najładniejsze ujęcie bryły z obiema wieżami i apsydą jest od strony prezbiterium, przez przykościelny skwer. Wizytę łatwo połączyć ze spacerem nad Nettą i bulwarami nad Jeziorem Necko.