Śląski Ogród Botaniczny w Radzionkowie

Na Księżej Górze w Radzionkowie przyroda odzyskuje teren, który przez stulecia rozkopywali górnicy. Śląski Ogród Botaniczny w Radzionkowie to ogród siedliskowy: zamiast równych rabat pokazuje łąki, murawy i zarośla, które w krajobrazie Śląska stają się coraz rzadsze. Spacerując po nim, chodzi się między pozostałościami dawnej kopalni galmanu i kamieniołomu dolomitu.

Historia: od kopalni do ogrodu

Księża Góra ma przemysłową przeszłość. Wydobywano tu rudy galmanu, a największy z okolicznych kamieniołomów – „Maciej" – łączyła kolej wąskotorowa z wapiennikami w Szarleju. Gmina Radzionków i Śląski Ogród Botaniczny – Związek Stowarzyszeń porozumiały się w sprawie utworzenia tu drugiej placówki ogrodu (pierwsza działa w Mikołowie). W październiku 2010 roku Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zgodził się na utworzenie ogrodu botanicznego, a oficjalnie zaczął on działać w maju 2015 roku. To jeden z najmłodszych ogrodów botanicznych w Polsce.

Co zobaczyć

Ogród zajmuje około 16 ha, a większość tej powierzchni to kolekcje stworzone na bazie roślinności, która rosła tu jeszcze przed jego założeniem. Ślady górnictwa widać na każdym kroku: liczne warpie – niewielkie koliste hałdy – oraz pingi, czyli zagłębienia powstałe w miejscu zasypanych szybów, często wypełnione wodą. Zbiory dzielą się na trzy grupy:

• kolekcje siedliskowe – łąki świeże i podmokłe, murawy napiaskowe i kserotermiczne, wrzosowiska, zadrzewienia i czyżnie,
• kolekcje zachowawcze – stare odmiany drzew owocowych i „grządka chronologiczna" ze zbożami udomowionymi przez człowieka w kolejnych epokach,
• kolekcje ozdobne – dendrologiczna, różana, różaneczników oraz roślin miododajnych i ziół.

Po drodze trafisz też na drewniane rzeźby zwierząt w dawnym kamieniołomie. Warto zwolnić przy pingach – to najlepszy dowód, jak głęboko górnictwo przeorało ten teren.

Tripto podpowiada

Kolekcje siedliskowe najlepiej oglądać późną wiosną i latem, gdy łąki i murawy są w pełni wegetacji. Na spacer zarezerwuj 1–1,5 godziny i załóż wygodne buty – teren jest pofałdowany. Siedziba ogrodu mieści się przy ul. Księżogórskiej 90a; godziny i zasady wstępu najlepiej sprawdzić przed przyjazdem. Wizytę łatwo połączyć z parkiem rekreacyjnym na Księżej Górze.