Kalwaria Piekarska

Na wzgórzu Cerekwica w Piekarach Śląskich, obok bazyliki z obrazem Matki Bożej Sprawiedliwości i Miłości Społecznej, rozciąga się Kalwaria Piekarska – „Nowa Jerozolima" z czasów historyzmu. Na niemal 10 hektarach stoi 14 kaplic drogi krzyżowej, 15 kaplic różańcowych i 11 innych, a zbudowali je w dużej mierze sami wierni, bez zapłaty. To serce najważniejszego sanktuarium Górnego Śląska i cel wielkich pielgrzymek stanowych.

Historia: od prywatnego wzgórza proboszcza do kalwarii

Pomysłodawcą był proboszcz Bernard Purkop, który w latach 1866–1871 wykupił i wymienił grunty na wzgórzu, obsadzał je drzewkami i ustawiał figury, długo nie zdradzając swoich planów. Odezwę do parafian w sprawie budowy opublikowano w 1869 roku w „Zwiastunie Górnoszlązkim". Za jego życia powstały jednak tylko Grób Pański i pięć kaplic, a prace zahamował Kulturkampf. Po śmierci Purkopa w 1882 roku wzgórze przeszło na parafię zgodnie z testamentem, ale sąd potwierdził to dopiero w 1888 roku.

Budowę rozpoczął od nowa w 1887 roku proboszcz Leopold Nerlich. Plan całości i rysunki kaplic przygotował jego przyjaciel, franciszkanin Władysław (Edward) Schneider, który właśnie wrócił po 12 latach z Ziemi Świętej. Projekty opracowywał architekt Paul Jackisch, a budową kierował mistrz murarski Karol Ogórek; obaj, tak jak ojciec Schneider, pracowali bez wynagrodzenia, a pomagali im okoliczni mieszkańcy. Do końca 1888 roku gotowych było osiem kaplic, Dolina Jozafata, potok Cedron i Ogród Getsemani, a w 1889 roku ruszyła budowa najokazalszych kaplic: Wieczernika i Pałacu Kajfasza. Kościół kalwaryjski powstał w latach 1891–1893, a kaplice różańcowe w latach 1894–1895. Całość poświęcił kardynał Georg Kopp 21 czerwca 1896 roku.

Co zobaczyć

• Kaplicę św. Rafała na Rajskim Placu przy bazylice, gdzie zaczyna się nabożeństwo kalwaryjskie.
• Stacje „drogi pojmania" i drogi krzyżowej, w tym Wieczernik i Pałac Kajfasza.
• Kościół kalwaryjski, na którego fasadzie umieszczono stacje XI, XII i XIII.
• Kaplice różańcowe wzdłuż muru okalającego wzgórze oraz kaplice św. Szczepana, św. Heleny i Grób Matki Bożej.
• Grupy rzeźbiarskie – część z nich, m.in. „Biczowanie" i „Cierniem ukoronowanie", wykonał Johannes Baumeister z Wrocławia.

Pielgrzymki i misteria

Od okresu międzywojennego przybywają tu pielgrzymki stanowe: mężczyzn i młodzieńców w ostatnią niedzielę maja oraz kobiet i dziewcząt w niedzielę po 15 sierpnia. Uczestniczy w nich od kilkudziesięciu do ponad 100 tysięcy wiernych, głównie z Górnego Śląska, a homilie odnoszą się do nauki społecznej Kościoła i problemów świata pracy. W 2015 roku, po niemal stu latach przerwy, wróciło plenerowe misterium Męki Pańskiej w Wielkim Tygodniu. Przy głównym wejściu stoi pomnik Jana Pawła II, poświęcony w 2005 roku.

Tripto podpowiada

Kalwaria jest otwartym terenem parkowym, więc najlepiej przyjść w dzień powszedni, gdy jest spokojnie, i zarezerwować 1–1,5 godziny na obejście kaplic. Wygodne buty się przydadzą, bo ścieżki są brukowane, a teren wznosi się na wzgórze. W dni pielgrzymek stanowych i w Wielkim Tygodniu spodziewaj się tłumów i utrudnień w ruchu. Wizytę warto połączyć z bazyliką NMP i św. Bartłomieja, gdzie znajduje się obraz Matki Bożej Piekarskiej.