Bazylika w Piekarach Śląskich

W 1680 roku cesarz Leopold I poprosił, by obraz Matki Bożej z Piekar przywieziono do ogarniętej zarazą Pragi — i tam niesiono go w procesji ulicami miasta. Trzy lata później, w drodze pod Wiedeń, modlił się przed nim król Jan III Sobieski. Dziś w neoromańskiej bazylice NMP i św. Bartłomieja czczona jest XVII-wieczna kopia, bo oryginał od 1702 roku znajduje się w Opolu. Piekary nazywane są duchową stolicą Górnego Śląska, a na pobliskim wzgórzu leży kalwaria zbudowana w całości z ofiar i pracy wiernych.

Historia: obraz, zarazy i pielgrzymki

Już od 1303 roku stał tu drewniany kościółek św. Bartłomieja. Kult obrazu Matki Bożej zaczął się w XVII wieku: według relacji proboszcza Jakuba Roczkowskiego po przeniesieniu wizerunku do ołtarza głównego w 1659 roku zaczęły się zgłaszać uzdrowienia. W 1676 roku przyszli tu pątnicy z Tarnowskich Gór, dotkniętych zarazą — to pierwsza tzw. pielgrzymka ślubowana. W 1702 roku, w obawie przed wojnami, oryginalny obraz wywieziono do kościoła św. Krzyża w Opolu, gdzie pozostał. Do Piekar ludzie jednak przychodzili dalej, modląc się przed kopią.

Obecną, neoromańską świątynię zbudowano z inicjatywy ks. Jana Alojzego Ficka, proboszcza od 1826 roku. Wznosili ją sami parafianie, którzy zbierali też na nią pieniądze. Konsekracji dokonał biskup wrocławski Melchior von Diepenbrock 22 sierpnia 1849 roku. W 1962 roku papież Jan XXIII nadał kościołowi tytuł bazyliki mniejszej.

Co zobaczyć

• Obraz Matki Bożej Piekarskiej (99 × 77 cm) — kopia z końca XVII wieku w typie Hodegetrii, z jabłkiem w prawej dłoni Maryi. Koronowany w 1925 roku koronami od papieża Piusa XI.
• Rajski Plac z kaplicą św. Rafała, w której stoi ołtarz z pierwotnego drewnianego kościoła, oraz kamienne figury 12 Apostołów na murze kościelnym.
• Kalwaria Piekarska na wzgórzu Cerekwica — na prawie 10 hektarach stoi 14 kaplic Drogi Krzyżowej, 15 kaplic różańcowych i 11 innych, a pośrodku neogotycki kościół Zmartwychwstania Pańskiego (1893–1896).
• Muzeum Sanktuaryjne (otwarte w 2009 roku) z wotami, monstrancją cesarzowej Eleonory z XVIII wieku i salą pamiątek po kard. Karolu Wojtyle.

Ciekawostki

Władze pruskie nie chciały zgodzić się na budowę nowego kościoła na kalwarii. Rozwiązano to sprytnie: świątynię Zmartwychwstania przedstawiono jako trzy połączone kaplice — stacje XI, XII i XIII. Kalwarię konsekrował kard. Jerzy Kopp 21 czerwca 1896 roku w obecności, według przekazów parafii, 175 tysięcy wiernych. Papieskie korony obrazu skradziono dwukrotnie: w 1940 i w 1984 roku. Te z 1984 roku wróciły do bazyliki w 2015 roku. Kard. Karol Wojtyła przyjeżdżał na męskie pielgrzymki w latach 1965–1978 i to on nazwał piekarską Madonnę Matką Sprawiedliwości i Miłości Społecznej.

Tripto podpowiada

Bazylika stoi przy ul. ks. Ficka 7. Wstęp do kościoła i na kalwarię jest wolny, ale w czasie Mszy zwiedzanie nie jest możliwe — sprawdź porządek nabożeństw na stronie parafii. Najwięcej ludzi przyjeżdża na pielgrzymki stanowe: mężczyzn w ostatnią niedzielę maja i kobiet w niedzielę po 15 sierpnia, kiedy przybywa od 70 do 100 tysięcy pątników. Jeśli wolisz ciszę, wybierz inny termin. Na bazylikę i spacer po kalwarii zaplanuj 1,5–2 godziny. Muzeum i oprowadzanie z przewodnikiem trzeba uzgodnić wcześniej z centrum pielgrzymkowym.