Rynek w Nowym Sączu

Rynek w Nowym Sączu to serce miasta i jeden z największych rynków w Polsce – po krakowskim drugi pod względem wielkości w Małopolsce. Pośrodku stoi eklektyczny ratusz z wieżą zegarową, wokół ok. 30 kamienic, a z narożników rozchodzą się ulice dawnego miasta lokacyjnego. To naturalny początek zwiedzania Sądecczyzny: tu umówisz się na kawę, stąd ruszysz do bazyliki, muzeów i nad Dunajec, a od maja 2026 możesz podziwiać świeżo odnowiony ratusz.

Historia rynku w Nowym Sączu

Nowy Sącz lokował 8 listopada 1292 roku czeski król Wacław II, który panował wtedy także w Krakowie – to jedyne polskie miasto założone przez czeskiego władcę. Miasto powstało w widłach Dunajca i Kamienicy, na ważnym szlaku handlowym z Węgier do Krakowa, a miejsce na plac wyznaczono już w akcie lokacyjnym.

Rynek ma kształt prostokąta o wymiarach ok. 160 × 120 m (blisko 2 ha; niektóre źródła podają 150 × 120 m). Z placu symetrycznie wychodzą ulice – po trzy na wschód i zachód oraz po dwie na północ i południe. W XVII wieku otaczało go ok. 40 kamienic, dziś jest ich ok. 30, głównie z XVIII i XIX wieku, bo wcześniejszą zabudowę strawiły pożary. W 1874 roku plac wyłożono otoczakami z Dunajca, a po II wojnie światowej przez lata działał tu nawet dworzec autobusowy.

Ratusz – po remoncie w 2026 roku

Dzisiejszy ratusz zbudowano w latach 1895–1897 według projektu architekta miejskiego Jana Perosia, po wielkim pożarze z 17 kwietnia 1894 roku, który zniszczył poprzedni, barokowy budynek wraz z archiwum miejskich przywilejów. Gmach ma eklektyczną fasadę z czterokondygnacyjną wieżą zegarową, a najcenniejszym wnętrzem jest sala posiedzeń z neorenesansowym stropem kasetonowym i malowidłami Piotra Spitzmanna-Karwosieckiego z 1911 roku, przedstawiającymi dzieje miasta.

W latach 2024–2026 ratusz przeszedł gruntowny remont za ok. 27 mln zł: odnowiono elewację w pierwotnej kolorystyce, dach, fundamenty i wnętrza, a budynek po raz pierwszy otrzymał windę. Ponownie otwarto go dla mieszkańców 9 maja 2026 roku. Ratusz jest siedzibą władz miasta, więc wnętrza zwykle udostępniane są przy okazji dni otwartych i wydarzeń – informacji szukaj w urzędzie miasta.

Co zobaczyć na rynku i w okolicy

• pierzeje kamienic – obejdź cały plac i zwróć uwagę na balkony, gzymsy i portale z XIX wieku,
• Galeria Marii Ritter – oddział Muzeum Okręgowego w jednej z kamienic przy rynku, z wnętrzami mieszczańskiego mieszkania,
• Bazylika św. Małgorzaty – kilka kroków od rynku, jeden z najważniejszych kościołów regionu,
• Dom Gotycki – siedziba Muzeum Okręgowego przy ul. Lwowskiej,
• Sądecki Park Etnograficzny i Miasteczko Galicyjskie – skansen kilka kilometrów od centrum.

Informacje praktyczne

Rynek jest otwartą przestrzenią publiczną – dostępny całą dobę i bezpłatnie (stan na październik 2026). Na sam plac wystarczy 30–60 minut, a ze spacerem po Starym Mieście, bazyliką i muzeum zaplanuj pół dnia. Nowy Sącz leży ok. 100 km na południowy wschód od Krakowa; dojedziesz samochodem, autobusem lub pociągiem. Samochód najłatwiej zostawić na płatnych miejscach w centrum i dalej poruszać się pieszo. Latem i w okresie świątecznym na rynku odbywają się koncerty, jarmarki i miejskie imprezy, a miasto planuje w kolejnych latach więcej zieleni i przebudowę fontanny.