Muzeum w Nowym Sączu

Sądeckie muzeum ma za sobą historię, której nie powstydziłaby się powieść: zbiory pokazano po raz pierwszy w 1938 roku w odbudowanym zamku, a w styczniu 1945 roku wybuch składu amunicji obrócił zamek w ruinę razem z eksponatami. Z gruzów wydobyto zaledwie 161 obiektów. Dziś Muzeum Ziemi Sądeckiej ma siedzibę w eleganckim gmachu dawnego banku przy ul. Jagiellońskiej 56 i opiekuje się kilkoma oddziałami – od Galerii Marii Ritter po Muzeum Nikifora w Krynicy-Zdroju.

Historia: od zamku do banku

Pamiątki przeszłości zaczęto w Nowym Sączu zbierać pod koniec XIX wieku, a w 1896 roku Józef Wieniawa-Zubrzycki przeznaczył na muzeum i bibliotekę swój dom – zbiorów jednak nigdy tam nie wystawiono. Prawdziwe otwarcie nastąpiło 12 sierpnia 1938 roku w zamku. Rok później, w obliczu okupacji, najcenniejsze obiekty ukryto w prywatnych rękach. Po wojnie muzeum odbudowywało kolekcję od nowa, a od 1965 roku jego główną ekspozycję mieścił gotycki Dom Gotycki (Kanoniczny) przy ul. Lwowskiej 3. Budynek wrócił do parafii św. Małgorzaty i po wygaśnięciu 30-letniej umowy muzeum go opuściło. 24 stycznia 2024 roku dawne Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu wróciło do przedwojennej nazwy Muzeum Ziemi Sądeckiej.

Co zobaczyć w Gmachu Głównym

Siedziba muzeum mieści się w budynku dawnego Banku Austro-Węgierskiego z 1912 roku, zaprojektowanym przez krakowskiego architekta Teodora Hoffmanna. Po modernizacji z 2017 roku podkreślono reprezentacyjną klatkę schodową i główną salę na najwyższej kondygnacji, gdzie odbywają się wystawy czasowe i koncerty.

• Stała wystawa historyczna o dziejach Nowego Sącza w latach 1867–1945 – od autonomii galicyjskiej, przez wojny, po dwudziestolecie międzywojenne.
• Pracownia Bolesława Barbackiego – zaaranżowane atelier z obrazami nowosądeckiego portrecisty, rozstrzelanego przez Niemców w 1941 roku w pobliskich Biegonicach.
• Wystawy czasowe – jesienią 2026 roku m.in. „Muszka w bursztynie. Witold Chomicz i Maria Kownacka na Sądecczyźnie” (do 31 stycznia 2027 roku).

Oddziały muzeum

W Nowym Sączu działają też Galeria Marii Ritter i Stare Wnętrza Mieszczańskie przy Rynku 2, Sądecki Park Etnograficzny i Miasteczko Galicyjskie. Poza miastem muzeum prowadzi Muzeum Lachów Sądeckich w Podegrodziu, Muzeum Nikifora w Krynicy-Zdroju i Muzeum Pienińskie w Szlachtowej.

Tripto podpowiada

Gmach Główny jest czynny od wtorku do niedzieli w godz. 10:00–17:00 (ostatnie wejście 16:30), w poniedziałki zamknięty. Od 1 maja 2026 roku bilet normalny kosztuje 15 zł, ulgowy 11 zł, a w niedziele wstęp jest bezpłatny. Opłaca się bilet łączony z Galerią Marii Ritter (19 zł). Na wystawy zaplanuj około 1–1,5 godziny. Budynek nie ma własnego parkingu – zostaw auto na płatnych miejscach w okolicy. Sala wystawowa jest dostępna windą dla osób na wózkach.