Muzeum Regionalne w Starym Sączu

Muzeum Regionalne w Starym Sączu im. Seweryna Udzieli mieści się w zabytkowym „Domu na Dołkach” przy Rynku 6 i jest najlepszym miejscem, by w godzinę zrozumieć to miasto. Zamiast ogólnej opowieści o Małopolsce dostajesz konkret: pamiątki po kanonizacji św. Kingi, dawne warsztaty rzemieślnicze, archeologiczne znaleziska z Dunajca, salon śpiewaczki Ady Sari i odtworzony pokój ks. Józefa Tischnera. Muzeum prowadzi społecznie Towarzystwo Miłośników Starego Sącza.

Historia muzeum

Początkiem była kolekcja szewca Józefa Paszkiewicza — pamiątki po starosądeckich cechach i Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”. W 1956 roku trafiła do dwóch sal odnowionego „Domu na Dołkach” jako Izba Regionalna. W 1976 roku placówka zyskała kolejne sale, nazwę Muzeum Regionalne i patrona — urodzonego w Starym Sączu etnografa Seweryna Udzielę (1857–1937), założyciela Muzeum Etnograficznego w Krakowie. Od 2004 roku działa ekspozycja o ks. Tischnerze, w 2012 roku budynek przeszedł generalny remont, a w 2023 roku udostępniono odnowioną piwnicę z wystawą archeologiczną.

Co zobaczyć: ekspozycje stałe

• Ada Sari — kariera i sława (parter, sale 1–2). Jadwiga Szayer, znana jako Ada Sari (1886–1968), spędziła w Starym Sączu dzieciństwo i młodość, a potem śpiewała m.in. w mediolańskiej La Scali. Zobaczysz wiedeńskie lustro-tremo z 1905 roku, płyty, listy i salon wzorowany na jej powojennym mieszkaniu; można posłuchać nagrań.
• Historia i kultura Starego Sącza (parter, sale 3–7). Sala „Od św. Kingi do Jana Pawła II” pokazuje m.in. makietę ołtarza papieskiego i pióro, którym papież złożył autograf w 1999 roku, a także pamiątki wizyty Jana III Sobieskiego z 1683 roku i makietę ratusza spalonego w 1795 roku. Dalej są warsztaty garncarski i szewski, księgi cechowe (szewska z 1678 roku), klawikord z 1760 roku oraz kultura Lachów Sądeckich i sztuka religijna z XVII–XIX wieku.
• Skarby z ziemi wydobyte (piwnica). Kamienna siekierka sprzed ok. 3700 lat, XIII-wieczne miecze wyłowione z Dunajca i monety z czasów Władysława Jagiełły.
• Ksiądz Józef Tischner — życie i myśl (piętro). Filozof urodził się w Starym Sączu w 1931 roku; jego pokój z domu rodziców odtworzono z oryginalnym wyposażeniem — biurkiem, biblioteczką i maszyną do pisania.

Jak zwiedzać

Na wszystkie ekspozycje zaplanuj około 1–1,5 godziny. Grupy do 25 osób zgłaszają się co najmniej 3 dni wcześniej. Na stronie muzeum są podstawowe informacje po angielsku i węgiersku. Z dziećmi najlepiej sprawdzają się piwnica z mieczami i sala rzemiosła.

Godziny otwarcia i bilety

Stan na październik 2026:

• październik–kwiecień: wtorek–niedziela 10:00–13:00,
• maj, czerwiec, wrzesień: wtorek–sobota 10:00–16:00, niedziela 10:00–13:00,
• lipiec–sierpień: wtorek–sobota 10:00–17:00, niedziela 10:00–16:00,
• zamknięte w poniedziałki i święta (poza 1 i 3 maja oraz 15 sierpnia, jeśli nie wypadają w poniedziałek).

Bilety: normalny 18 zł, ulgowy 12 zł, rodzinny 42 zł (2+2 lub 1+3 dzieci do 16 lat), dzieci przedszkolne wchodzą bezpłatnie. Przewodnik dla osób indywidualnych kosztuje 100 zł, dla grup powyżej 15 osób jest bezpłatny. Kontakt: tel. 18 446 00 94.

Dojazd i w okolicy

Muzeum stoi przy Rynku, więc łatwo je połączyć ze spacerem po mieście. Kilka minut pieszo dalej jest klasztor Klarysek ufundowany przez św. Kingę, a na Miejskiej Górze — bezpłatna ścieżka w koronach drzew Leśne Molo. Samochód zostawisz na Rynku lub na parkingu przesiadkowym przy ul. Pod Ogrodami.