Ratusz w Szczytnie

Ratusz w Szczytnie wygląda jak średniowieczna warownia, ale to żelbetowy gmach z lat 1936–1937, postawiony częściowo na ruinach krzyżackiego zamku. Nad czworobokiem z dziedzińcem góruje 46-metrowa wieża, a w środku działa Muzeum Mazurskie, w którym zobaczysz m.in. makietę zamku z 1931 roku. To dobry punkt startowy do zwiedzania centrum Szczytna.

Historia: nowoczesność w kostiumie zamku

Projekt przygotował królewiecki architekt Kurt Frick. Budynek stanął na planie czworoboku z wewnętrznym dziedzińcem, a wieżę umieszczono w narożniku południowo-wschodnim. Jej obronny charakter był wymogiem władz miasta: nowy ratusz miał podkreślać ciągłość między historią miejsca a nowoczesnością. Dlatego żelbetowa konstrukcja dostała formę nawiązującą do dawnych warowni, a gmach wyrósł tuż przy murach zamku, na terenie dawnego podzamcza.

W 1991 roku ratusz wpisano do rejestru zabytków. Do dziś mieści władze miejskie, a w przyziemiach i na parterze skrzydła wschodniego i południowego działa Muzeum Mazurskie – oddział Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie (adres: ul. Sienkiewicza 1).

Co zobaczyć w muzeum

• „Historia Szczytna i okolic. Od pradziejów do współczesności” – wystawa stała otwarta 5 lipca 2019 roku. Część pradziejowa pokazuje zbiory dawnego Heimatmuseum Kreis Ortelsburg, od neolitu po wczesne średniowiecze.
• Część średniowieczna w aranżacji gotyckiego wnętrza: mapa komturii krzyżackich, oryginalne wydanie „Historii Ziemi Pruskiej” Caspra Schütza z 1592 roku, makieta zamku wykonana w 1931 roku przez Wolfganga Kuschela i ryciny z wydania „Krzyżaków” z 1900 roku.
• Czasy nowożytne – od kopii traktatu krakowskiego z 1525 roku przez przywilej lokacyjny z 23 marca 1616 roku po zniszczenia obu wojen światowych.
• „Kultura ludowa Mazurów” i „Ludowe kafle mazurskie” – dwie kolejne wystawy stałe.

Przy wjeździe na dziedziniec stoi popiersie Henryka Sienkiewicza autorstwa Jacka Pugeta. Pisarz odwiedził Szczytno w 1908 roku i mieszkał wtedy w domu redaktora Kazimierza Jaroszyka.

Tripto podpowiada

• Godziny: od 1 października do 31 maja wt.–nd. 9:00–16:00, od 1 czerwca do 30 września wt.–nd. 10:00–17:00; poniedziałek nieczynne, kasa zamyka się 30 minut wcześniej (stan na październik 2026).
• Bilety: 18 zł normalny, 12 zł ulgowy, rodzinne 40–50 zł. Wystawy stałe są bezpłatne w czwartki (czerwiec–sierpień) i w niedziele (wrzesień–maj).
• Przewodnik: po muzeum 70 zł, po zamku krzyżackim 90 zł, po obu obiektach 120 zł (po polsku).
• Na samo muzeum zaplanuj około godziny, a potem przejdź kilka kroków do ruin zamku. Pełną bryłę wieży najlepiej widać z dziedzińca ratusza.