Ratusz w Brzegu

Ratusz w Brzegu to jeden z najpiękniejszych renesansowych ratuszy w Polsce i obok zamku Piastów najważniejszy zabytek miasta. Zbudowany w latach 1569-1577 przez włoskich mistrzów Jakuba Parra i Bernarda Niurona, zachwyca loggią z pięcioma arkadami, dwiema wieżami w fasadzie i biało-szarymi sgraffitami. Po gruntownej rewitalizacji wnętrza z drewnianymi stropami można zwiedzać bezpłatnie z miejskim przewodnikiem - to obowiązkowy punkt każdego spaceru po Brzegu.

Historia ratusza w Brzegu

Ratusz stał na brzeskim Rynku już w XIV wieku (pierwsza wzmianka z 1358 roku). W 1569 roku wielki pożar za panowania księcia Jerzego II zniszczył część miasta razem z siedzibą rady. Książę, który wcześniej zatrudniał włoskich mistrzów z rodziny Parrów przy przebudowie zamku, powierzył odbudowę Jakubowi Parrowi i Bernardowi Niuronowi. Gmach w formie miejskiego pałacu był gotowy na początku lat 70. XVI wieku, a wysoka wieża zegarowa uzyskała ostateczny kształt w 1577 roku. W 1646 roku w Wielkiej Sali powstał modrzewiowy strop, w latach 40. XVIII wieku barokowa Sala Rajców. W 1926 roku w elewację południową wmurowano renesansowy portal z jednej z brzeskich kamienic. Budynek przetrwał II wojnę światową bez większych zniszczeń.

W latach 2016-2022 przeprowadzono kompleksową rewitalizację za ponad 20 mln zł: wymieniono więźbę i hełm wieży, odnowiono zegar i dzwony, odtworzono sgraffita i odrestaurowano wnętrza. Prace nagrodzono w 2022 roku wyróżnieniem Generalnego Konserwatora Zabytków „Zabytek Zadbany”.

Co zobaczyć

• Fasada zachodnia - dwie czworoboczne wieże z hełmami i latarniami, między nimi loggia z arkadami i trzy ozdobne szczyty na dachu.
• Wieża zegarowa - czworoboczna u dołu, wyżej ośmioboczna, zwieńczona hełmem z podwójną latarnią.
• Sgraffita - dekoracja z XVII wieku, odtworzona podczas remontu.
• Wnętrza - Wielka i Mała Sala Stropowa, Sala Lustrzana, Sala Rajców z dawnym wyposażeniem, Skarbiec i średniowieczna sala w wieży.
• Dziedziniec - wąski, otoczony skrzydłami w kształcie podkowy.

Zwiedzanie (stan na październik 2026)

Ratusz nie jest dziś siedzibą urzędu, ale obraduje w nim Rada Miejska, a po remoncie pełni rolę nieformalnego muzeum miasta. Gmina oferuje bezpłatne zwiedzanie z przewodnikiem albo z audioprzewodnikiem - termin trzeba umówić telefonicznie: 538 280 500. Niezależne przewodniki podają stałe wejścia od wtorku do niedzieli o 9:00 i 15:00, ale nie udało się tego potwierdzić w oficjalnym źródle, więc zadzwoń przed przyjazdem. W budynku działa punkt informacji turystycznej (tel. 77 416 00 40). Na zwiedzanie wnętrz zarezerwuj około godziny, a na spacer po Rynku i do zamku - pół dnia.

Dojazd i parking

Brzeg leży nad Odrą, około 45 km na południowy wschód od Wrocławia i podobnie daleko od Opola. Pociągi regionalne z Wrocławia jadą zwykle około pół godziny, a z dworca do Rynku dojdziesz w kwadrans. Samochodem najwygodniej z autostrady A4; miejsca parkingowe są wokół Rynku i w sąsiednich ulicach, w strefie płatnego parkowania.

W okolicy

Kilka minut pieszo od ratusza stoi Zamek Piastów Śląskich, nazywany „śląskim Wawelem”, z Muzeum Piastów Śląskich. Warto zajrzeć też do kościoła św. Mikołaja i barokowego kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego. Wycieczkę możesz połączyć z ruinami pałacu w Kopicach, około pół godziny jazdy na południe.