Pomnik Kargula i Pawlaka w Suścu

Kargul i Pawlak, bohaterowie „Samych swoich”, stoją w Suścu nie przypadkiem. Tu 21 maja 1930 roku urodził się Sylwester Chęciński, reżyser komediowej trylogii o zwaśnionych sąsiadach zza Buga. Wyrzeźbione w drewnie postacie stoją ramię w ramię pod drewnianym daszkiem z napisem „Kargul i Pawlak witają w Suścu”.

Pomnik

Pomnik odsłonięto 5 lipca 2009 roku. Rzeźby stoją na wysepce przy ulicy Tomaszowskiej, naprzeciwko Urzędu Gminy Susiec, i należą do najczęściej fotografowanych miejsc we wsi. To skromny, ale bardzo rozpoznawalny ukłon w stronę reżysera, który z Suśca trafił do historii polskiego kina.

Trylogia, którą zna cała Polska

„Sami swoi” z 1967 roku opowiadają o sąsiedzkiej wojnie Pawlaków i Kargulów, rodzin przesiedlonych zza Buga na Ziemie Odzyskane. Kontynuacje to „Nie ma mocnych” (1974) i „Kochaj albo rzuć” (1977). W rolach głównych wystąpili Wacław Kowalski jako Kazimierz Pawlak i Władysław Hańcza jako Władysław Kargul. Chęciński wyreżyserował też m.in. „Wielkiego Szu” i „Rozmowy kontrolowane”. Zmarł we Wrocławiu 8 grudnia 2021 roku.

Ciekawostki

Pomników bohaterów trylogii jest w Polsce więcej. W Toruniu brązowe postacie Kargula i Pawlaka stoją przed kinem od 2006 roku, a w Lubomierzu na Dolnym Śląsku działa Muzeum Kargula i Pawlaka. Susiec ma jednak argument, którego nie ma nikt inny – to rodzinna wieś reżysera.

Tripto podpowiada

Na zdjęcie i krótki postój wystarczy 10–15 minut. Pomnik stoi przy głównej drodze przez wieś, więc łatwo zatrzymać się w drodze do rezerwatu Nad Tanwią albo na wieżę widokową na Górze Grabowickiej. Do stacji kolejowej w Suścu, przy której zaczyna się niebieski Szlak Szumów, jest stąd kilkaset metrów. Najwięcej dzieje się w centrum Suśca na przełomie kwietnia i maja, podczas Jarmarku Susieckiego i Biegu nad Tanwią, oraz w trzecią niedzielę lipca, gdy odbywa się Transgraniczny Festiwal Pieśni o Roztoczu.