Piękna Studnia w Nysie

Kilka kroków od nyskiego rynku, na początku ulicy Wrocławskiej, stoi studnia, którą przypisuje się do arcydzieł barokowej sztuki kowalskiej. Piękna Studnia z 1686 roku ma kutą obudowę wysoką na ponad 5 metrów, zwieńczoną złoconym dwugłowym orłem Habsburgów. Ciekawie ogląda się ją także na tle bloków z lat 60. XX wieku, które zastąpiły zniszczone w czasie wojny kamienice.

Historia: studnia, której nie dało się zatruć

Według legendy w czasie wojny trzydziestoletniej Szwedzi oblegający Nysę zatruli wszystkie studnie w mieście. Mieszkańcy odnaleźli podziemną żyłę wodną i doprowadzili wodę na ulicę Wrocławską, ale szwedzkim szpiegom udało się uśpić czujność strażników i zatruć także to ostatnie ujęcie, więc miasto musiało się poddać. Po wojnie rajcy postanowili lepiej chronić źródło: kołowrót zastąpiono pompą, a całość zamknięto solidną kratą.

Inicjatorem i fundatorem był burmistrz Kaspar Naas. Kratę wykonał Wilhelm Helleweg, co potwierdza napis na środkowej obręczy: „Z woli chwalebnego Magistratu wykonał mnie Wilhelm Helleweg, dozorca arsenału, w roku 1686". Studnię odsłonięto 15 września 1686 roku. Mieszkańcy czerpali z niej wodę aż do 1880 roku, gdy ruszyły miejskie wodociągi.

Co zobaczyć

• Kutą obudowę o średnicy 186 cm, wzmocnioną trzema obręczami i zamkniętą u góry kopułą z kwiatonami.
• Dekorację kraty – motywy roślinne, zwierzęce i fantazyjne, głównie postaci i stwory morskie, nawiązujące do wody.
• Złoconego dwugłowego orła Habsburgów na szczycie, pamiątkę czasów, gdy Śląsk należał do monarchii habsburskiej.
• Cembrowinę z marmuru sławniowickiego z główkami aniołków i smokami.
• Pompę wodną wewnątrz studni głębokiej na 7 m, jedno z pierwszych urządzeń tego typu na Śląsku.

Ciekawostki

Studnia stylistycznie łączy kilka epok: bogactwo form każe ją zaliczyć do baroku, linearne ornamenty kraty noszą piętno renesansu, a kwiatony przypominają gotyk. Okazała się wyjątkowo odporna na korozję, a w czasie II wojny światowej jej obudowę ukryto w Forcie Wodnym. Konserwowano ją w latach 1889, 1935 i 1970, a renowacja z 2000 roku przywróciła na szczyt złotego orła. Turyści wrzucają do środka grosik – według tradycji gwarantuje on powrót do Nysy.

Tripto podpowiada

Studnia stoi w przestrzeni publicznej, jest dostępna o każdej porze i nocą podświetlona. Na obejrzenie detali wystarczy 10–15 minut; napis na obręczy najlepiej czytać z bliska, obchodząc studnię dookoła. Tuż obok wznosi się dzwonnica bazyliki św. Jakuba, udostępniana jako punkt widokowy, a stąd blisko na nyski rynek.