Fontanna Trytona w Nysie

Rzymianie pisali na budowlach S.P.Q.R. – „senat i lud rzymski". Mieszczanie Nysy w 1701 roku wykuli na swojej fontannie S.P.Q.N., czyli „senat i lud nyski", i trudno o lepszy dowód, że miasto nazywane „Śląskim Rzymem" traktowało ten przydomek poważnie. Fontanna Trytona w Nysie to barokowa kompozycja z lat 1700–1701, wzorowana na słynnej fontannie Berniniego w Rzymie, ale wykuta po swojemu – z miejscowego marmuru ze Sławniowic.

Historia: znak dobrobytu biskupiego miasta

Na przełomie XVII i XVIII wieku Nysa była od stuleci siedzibą biskupów wrocławskich i jednym z najzamożniejszych miast Śląska. Według miejskiej informacji turystycznej fontanna miała symbolizować dobrobyt i pokój, jakimi cieszyło się wtedy miasto. Autor rzeźby pozostaje nieznany. Kompozycja nawiązuje do Fontanny Trytona Gianlorenza Berniniego z rzymskiego placu Barberini, ale nie jest jej kopią: nyski Tryton klęczy wysoko na muszli, a całość wpisano w kwadratową sadzawkę o zaokrąglonych narożnikach. Fontanna uchodzi za jeden z najcenniejszych zabytków miasta i najlepiej uzasadnia jego dawną dewizę.

Co zobaczyć

• Tryton – półczłowiek, półryba z mitologii greckiej i rzymskiej – klęczy na czaszy w kształcie muszli z uniesionymi rękami i dmie w muszlę; to barokowy symbol pokoju i harmonii.
• Cztery delfiny z otwartymi paszczami, wyrzeźbione na trzonie i zwrócone w cztery strony świata.
• Herb Nysy z inskrypcją SPQN 1701 – po stronie południowej, w górnej części trzonu. Data to rok ukończenia fontanny.
• Mniejsza ośmioboczna sadzawka, połączona z główną przejściem z dwoma płaskorzeźbionymi delfinami i mosiężnym gargulcem, również w kształcie delfina.
• Balustrada w obramieniu o wykroju sarkofagowym, otaczająca duży basen.

Ciekawostki

Napis S.P.Q.N. rozwija się w Senatus Populusque Nissiensis – to świadoma parafraza rzymskiego S.P.Q.R. Przydomek „Śląski Rzym" Nysa zawdzięczała wielu kościołom i biskupiej rezydencji, a fontanna z rzymskim pierwowzorem i rzymską inskrypcją była jego najbardziej dosłownym wyrazem.

Tripto podpowiada

Fontanna stoi w przestrzeni publicznej u zbiegu Rynku z ulicami Bracką i Celną – oglądasz ją bezpłatnie, o każdej porze. Obejdź ją dookoła: herb z napisem jest od południa, a delfiny wyglądają inaczej z każdej strony. Wystarczy 10–15 minut; zimą woda bywa wyłączona. W Punkcie Informacji Turystycznej (pon.–sob. 8:00–16:00, tel. +48 602 654 128) dostaniesz mapę Miejskiego Szlaku Turystycznego. W promieniu kilkuset metrów są bazylika św. Jakuba i św. Agnieszki z wolnostojącą dzwonnicą, Piękna Studnia z kutą kratą z 1686 roku i Muzeum Powiatowe w dawnym Pałacu Biskupim, a dłuższy spacer zaprowadzi cię do fortów Twierdzy Nysa. Nysa leży około 55 km od Opola i 90 km od Wrocławia, a do centrum dojdziesz pieszo z dworca kolejowego.