Pentowo - Europejska Wieś Bociania

Wszystko zaczęło się od huraganu. W 1991 roku wichura połamała drzewa wokół dawnego majątku Pentowo na obrzeżach Tykocina, a bociany białe w ekspresowym tempie zajęły sterczące kikuty. Dziś gnieździ się tu ponad 30 par, gniazda są na słupach, dachach, drzewach i specjalnych platformach, a Pentowo nosi tytuł Europejskiej Wsi Bocianiej. To jedno z najlepszych miejsc w Polsce, żeby z bliska zobaczyć bociany przy gniazdach.

Jak bociany zajęły dworek

Pętowo, dawniej Pentowo, to dziś część miasta Tykocin, położona na zachodnich, słabo zabudowanych peryferiach wzdłuż ulicy Kolonia Kaczorowo. Dawniej był tu folwark, a majątek należał do szlacheckiej rodziny Toczyłowskich; ich drewniany dworek stoi do dziś. Miejsce leży na trasie przelotów bocianów między Afryką a Polską, więc gdy huragan ogołocił drzewa z konarów, ptaki szybko zaczęły budować gniazda. Ornitolodzy uznali, że pobliskie linie energetyczne są dla nich groźne, i ustawili specjalne platformy oraz słupy pod gniazda.

Tytuł Europejskiej Wsi Bocianiej

Fundacja EuroNatur od 1994 roku przyznaje tytuł Europejskiej Wsi Bocianiej miejscowościom, które wyróżniają się ochroną miejsc lęgowych bociana białego. Pentowo otrzymało go w 2001 roku jako siódme w Europie. Część terenu leży w obszarze Natura 2000. W 2024 roku odnotowano tu rekordową liczbę 53 piskląt, które opuściły gniazda.

Co zobaczyć

• Gniazda z bliska: na słupach, kalenicach budynków gospodarczych i drzewach.
• Wieże obserwacyjne: serwis Birdingplaces opisuje dwie; z wysokości lepiej widać rozmieszczenie gniazd i otwarte łąki wokół majątku.
• Dworek Pentowo: drewniany dom z gankiem i balkonem, przy którym działają hotel, stajnia i sklep z pamiątkami; jest też wystawa.

Tripto podpowiada

• Kiedy: najlepiej wiosną i latem, gdy młode uczą się latać. Poza sezonem lęgowym gniazda są puste.
• Ile czasu: na spacer po terenie wystarczy 40 minut do godziny, z wieżą i stajnią nieco dłużej.
• Bilety i parking: obok dworku jest parking. Obserwacja bocianów wymaga zakupu biletu; w 2021 roku kosztował około 2 euro, aktualną cenę sprawdź na miejscu.
• Dojazd: najwygodniej samochodem lub rowerem z Tykocina, kierując się drogowskazami na Wieś Bocianią.

Zabierz lornetkę albo aparat z dłuższym obiektywem. Po wizycie wróć do Tykocina na zamek i do synagogi, które leżą kilka minut jazdy od Pentowa.